Đồng Yên Nhật Bản vừa chạm mức thấp kỷ lục trong 38 năm, neo ở ngưỡng yếu nhất kể từ năm 1986. Tình trạng này đang gây áp lực lớn lên các nhà hoạch định chính sách tại Nhật Bản, buộc họ phải cân nhắc liệu có nên can thiệp vào thị trường tiền tệ hay tiếp tục duy trì chính sách hiện tại.
Diễn biến chi tiết
Sự suy yếu của đồng Yên chủ yếu đến từ sự phân kỳ chính sách tiền tệ rõ rệt giữa Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BOJ) và các ngân hàng trung ương lớn khác trên thế giới, đặc biệt là Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed). Trong khi Fed và nhiều ngân hàng khác đã và đang thắt chặt chính sách để chống lạm phát, BOJ vẫn kiên trì với chính sách tiền tệ siêu lỏng lẻo nhằm thúc đẩy tăng trưởng kinh tế và đạt mục tiêu lạm phát 2% bền vững. Lãi suất thấp của Nhật Bản khiến đồng Yên kém hấp dẫn hơn so với các đồng tiền có lãi suất cao hơn, thúc đẩy dòng vốn chảy ra nước ngoài.
Thêm vào đó, chênh lệch lợi suất trái phiếu chính phủ giữa Nhật Bản và Mỹ cũng là một yếu tố quan trọng. Lợi suất trái phiếu Kho bạc Mỹ tăng cao đã làm tăng sức hấp dẫn của tài sản bằng USD, đồng thời làm giảm nhu cầu đối với tài sản bằng Yên. Điều này càng làm gia tăng áp lực giảm giá đối với đồng tiền của Nhật Bản.
Tác động & Nhận định
- Đối với kinh tế Nhật Bản: Đồng Yên yếu có lợi cho các nhà xuất khẩu Nhật Bản khi hàng hóa trở nên cạnh tranh hơn trên thị trường quốc tế, giúp tăng lợi nhuận và thúc đẩy tăng trưởng. Tuy nhiên, mặt trái là chi phí nhập khẩu hàng hóa, đặc biệt là năng lượng và nguyên liệu thô, tăng vọt, gây áp lực lên người tiêu dùng và doanh nghiệp phụ thuộc vào nhập khẩu. Lạm phát nhập khẩu có thể ăn mòn sức mua và ảnh hưởng đến đời sống người dân.
- Áp lực can thiệp: Việc đồng Yên suy yếu quá mức có thể khiến chính phủ Nhật Bản và BOJ phải can thiệp vào thị trường ngoại hối để hỗ trợ đồng tiền. Tuy nhiên, việc can thiệp cũng tiềm ẩn rủi ro và có thể không mang lại hiệu quả bền vững nếu chính sách tiền tệ cơ bản không thay đổi. BOJ đang ở thế khó khi vừa muốn duy trì sự hỗ trợ cho nền kinh tế, vừa phải đối phó với áp lực từ sự mất giá của Yên.
- Đối với nhà đầu tư Việt Nam: Sự biến động của đồng Yên và các động thái của BOJ có thể ảnh hưởng gián tiếp đến tâm lý thị trường toàn cầu. Trong bối cảnh Việt Nam có các mối quan hệ thương mại và đầu tư với Nhật Bản, sự suy yếu kéo dài của đồng Yên có thể ảnh hưởng đến giá cả hàng hóa nhập khẩu từ Nhật Bản và dòng vốn đầu tư trực tiếp (FDI) từ nước này, mặc dù tác động trực tiếp lên thị trường chứng khoán Việt Nam không quá lớn. Tuy nhiên, các nhà đầu tư cần theo dõi sát sao tình hình để đánh giá rủi ro vĩ mô toàn cầu.