Mục tiêu hướng tới miễn phí khám, chữa bệnh cơ bản vào năm 2030 đang đặt ra yêu cầu cấp thiết về nguồn lực cho hệ thống y tế Việt Nam. Khi chi phí y tế tăng nhanh dưới áp lực già hóa dân số, khoảng trống tài khóa được dự báo có thể lên tới 510.000 tỷ đồng, đòi hỏi các giải pháp đột phá để mở rộng nguồn thu mà không làm tăng gánh nặng cho người dân.
Áp lực tài chính từ bệnh không lây nhiễm và già hóa dân số
Tại phiên chuyên đề do Bộ Y tế tổ chức, các chuyên gia đã thảo luận về bài toán nguồn lực để thực hiện Nghị quyết 72-NQ/TW. Bệnh không lây nhiễm hiện chiếm tới 81% số ca tử vong tại Việt Nam, làm gia tăng mạnh mẽ nhu cầu điều trị dài hạn. Trong vòng 14 năm qua, chi phí khám, chữa bệnh bảo hiểm y tế (BHYT) đã tăng khoảng 8 lần, chạm mức 123.000 tỷ đồng vào năm 2023.
Theo báo cáo từ Trường Kinh tế và Khoa học Chính trị London (LSE), nếu không có sự can thiệp kịp thời, khoảng trống tài khóa ngành y tế sẽ bùng nổ từ 279.000 tỷ đồng lên 510.000 tỷ đồng vào năm 2030. Việc chỉ dựa vào nguồn ngân sách truyền thống sẽ không thể đáp ứng nhu cầu chăm sóc sức khỏe ngày càng cao của người dân.
Tác động & Nhận định
- Đối với chính sách vĩ mô: Bài toán tài chính y tế đòi hỏi Chính phủ phải cải cách mạnh mẽ cơ chế tài chính, huy động nguồn lực công - tư và tối ưu hóa quỹ BHYT.
- Đối với nhà đầu tư: Lĩnh vực y tế, dược phẩm và thiết bị y tế sẽ đón nhận nhiều cơ hội tăng trưởng dài hạn khi nhà nước đẩy mạnh đầu tư và cải cách thể chế.
- Thách thức: Cân đối ngân sách quốc gia trong bối cảnh dư địa tài khóa chịu áp lực lớn từ nhiều mặt trận kinh tế khác.