Trong hai tháng qua, các công ty hàng hải thế giới đã đối mặt với những bất ổn nghiêm trọng tại eo biển Hormuz, một tuyến đường vận chuyển dầu mỏ và hàng hóa quan trọng. Tình hình căng thẳng đã dẫn đến chi phí vận tải ngày càng chồng chất và rủi ro an ninh gia tăng cho các tàu thuyền.
Diễn biến chi tiết
Tổng thống Mỹ Donald Trump từng công bố "Dự án Tự do" vào ngày 3/5, nhằm dẫn đường cho tàu thuyền qua eo biển, giúp hai tàu hoàn tất hải trình. Tuy nhiên, chiến dịch này đã bị dừng vào ngày 5/5 để nhường chỗ cho các cuộc đàm phán với Iran. Điều này khiến tình hình tắc nghẽn và rủi ro an toàn lưu thông qua eo biển Hormuz tiếp tục kéo dài. Điển hình, vào ngày 6/5, CMA CGM Group (Pháp) thông báo một tàu container của họ đã bị hư hại sau khi bị tấn công khi cố gắng đi qua khu vực. Nhiều hãng vận tải lớn và chủ tàu vẫn xem việc đi lại qua eo Hormuz là quá nguy hiểm do sự hiện diện của xuồng cao tốc và máy bay không người lái của Iran. Theo Sean Pribyl, chuyên gia luật Holland & Knight, an toàn vẫn là vấn đề cốt lõi, và việc khôi phục lưu thông tự do còn rất lâu mới có thể thực hiện được.
Trước chiến sự, khoảng 100-135 tàu đi qua eo Hormuz mỗi ngày. Tuy nhiên, lưu lượng hiện tại đã giảm đáng kể do Iran yêu cầu các tàu phải trải qua quy trình kiểm tra của Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC). Quy trình này yêu cầu tàu di chuyển gần bờ biển Iran, cung cấp thông tin về thủy thủ đoàn, hàng hóa và nộp phí trong một số trường hợp. Tuy nhiên, việc đóng phí này lại tiềm ẩn nguy cơ vi phạm các lệnh trừng phạt từ Mỹ và EU. Do đó, sau hai tháng, hiện có hơn 1.550 tàu đang bị kẹt.
Tác động & Nhận định
- Giá cước vận tải tăng: Việc gián đoạn tuyến đường quan trọng này buộc các hãng tàu phải tìm kiếm các lộ trình thay thế dài hơn, kéo theo chi phí nhiên liệu và thời gian vận chuyển tăng đáng kể, ảnh hưởng đến chuỗi cung ứng toàn cầu.
- Rủi ro bảo hiểm cao: Các công ty bảo hiểm sẽ tăng phí bảo hiểm cho các tàu hoạt động trong khu vực này, hoặc thậm chí từ chối bảo hiểm, làm tăng gánh nặng tài chính cho các hãng vận tải.
- Ảnh hưởng đến thương mại quốc tế: Sự tắc nghẽn kéo dài tại eo biển Hormuz, nơi vận chuyển một lượng lớn dầu mỏ và hàng hóa, sẽ tác động tiêu cực đến thương mại toàn cầu, đặc biệt là các quốc gia phụ thuộc vào nguồn cung từ khu vực này.