Xuất khẩu thủy sản của Việt Nam trong tháng 7 năm 2026 đạt 1,1 tỷ USD, tăng 4,8% so với cùng kỳ năm trước, nâng tổng kim ngạch 7 tháng đầu năm lên gần 6,8 tỷ USD, tăng 11,5%. Tuy nhiên, đà tăng trưởng đang chững lại, đặc biệt là tại thị trường Mỹ, nơi kim ngạch 7 tháng chỉ tăng 0,3% và đối mặt với các thách thức về thuế quan. Những tác động tiêu cực từ thuế Section 301 dự kiến sẽ rõ rệt hơn trong các tháng cuối năm.
Diễn biến chi tiết
Theo Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu thủy sản Việt Nam (VASEP), mặc dù xuất khẩu thủy sản vẫn tăng trưởng về tổng thể, nhiều mặt hàng chủ lực như cá tra, cá ngừ và mực đang có dấu hiệu chững lại hoặc suy giảm tại các thị trường lớn. Đáng chú ý, kim ngạch xuất khẩu sang thị trường Mỹ trong 7 tháng đầu năm chỉ đạt hơn 1 tỷ USD, với mức tăng trưởng chỉ 0,3%. Từ ngày 24/7, thủy sản Việt Nam phải chịu thêm thuế Section 301 ở mức 12,5% khi vào thị trường Mỹ. Dù chưa phản ánh đầy đủ trong số liệu tháng 7 do độ trễ, tác động của chính sách này được dự báo sẽ ảnh hưởng rõ rệt từ tháng 8 và trong quý IV.
Tác động & Nhận định
- Đàm phán hợp đồng: Mức thuế bổ sung 12,5% đang tạo sức ép lớn lên các hợp đồng mới với thị trường Mỹ, khiến nhà nhập khẩu có thể yêu cầu giảm giá FOB hoặc chia sẻ chi phí thuế. Nhiều doanh nghiệp đang phải đàm phán lại các hợp đồng thủy sản.
- Giảm lợi thế cạnh tranh: Hàng thủy sản Việt Nam chịu áp lực cạnh tranh gay gắt hơn khi các đối thủ như Ecuador, Indonesia và Ấn Độ chỉ chịu mức thuế 10%. Mức chênh lệch này là đáng kể đối với các sản phẩm có biên lợi nhuận thấp như tôm chân trắng, cá ngừ đóng hộp và thủy sản đông lạnh tiêu chuẩn. Ngoài ra, hàng Việt Nam còn có thể chịu thuế nhập khẩu thông thường và thuế chống bán phá giá (đặc biệt đối với cá tra).
- Dự báo: Tác động tiêu cực của thuế Section 301 và áp lực cạnh tranh dự kiến sẽ ảnh hưởng mạnh mẽ đến kim ngạch xuất khẩu thủy sản sang Mỹ trong quý IV, đòi hỏi các doanh nghiệp cần có chiến lược điều chỉnh linh hoạt.