Trong hai tháng đầu năm 2026, xuất khẩu gạo của Việt Nam đạt 1,3 triệu tấn, tăng 5% so với cùng kỳ. Tuy nhiên, ngành hàng này đang chịu áp lực tứ phía, đặc biệt khi đợt thu hoạch rộ vụ lúa Đông Xuân – vụ lúa lớn nhất trong năm – đang đến gần. Tình hình trầm lắng hơn nhiều so với những năm trước, khiến nhiều nông dân lo lắng về giá cả.
Diễn biến chi tiết
Khoảng hai tuần nữa, Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL) sẽ bước vào thu hoạch vụ lúa Đông Xuân 2025 - 2026. Mặc dù lượng xuất khẩu tăng, giá gạo lại có xu hướng giảm sâu. Nhiều nông dân ở các tỉnh trọng điểm như An Giang, Hòn Đất (sau sáp nhập An Giang trở thành địa phương có diện tích sản xuất lúa lớn nhất) cho biết giá lúa hiện tại thấp hơn năm trước và đang có xu hướng giảm thêm. Điều này tạo ra một nghịch lý: lượng xuất khẩu tăng nhưng lợi nhuận của người nông dân và doanh nghiệp lại bị đe dọa do giá bán giảm.
Tác động & Nhận định
- Đối với nông dân: Giá lúa giảm sâu ảnh hưởng trực tiếp đến thu nhập và đời sống của hàng triệu nông dân, đặc biệt khi chi phí sản xuất vẫn ở mức cao.
- Đối với doanh nghiệp xuất khẩu: Mặc dù khối lượng xuất khẩu tăng, biên lợi nhuận của các doanh nghiệp có thể bị thu hẹp do giá bán thấp và áp lực cạnh tranh.
- Đối với thị trường: Tình hình này cho thấy sự thiếu ổn định trong chuỗi giá trị gạo, cần có các chính sách hỗ trợ kịp thời để ổn định giá và đảm bảo đầu ra cho nông sản Việt Nam. Áp lực từ nguồn cung lớn trong vụ Đông Xuân có thể càng đẩy giá xuống thấp hơn, gây khó khăn cho toàn ngành.
Để duy trì được vị thế và giá trị cho hạt gạo Việt, cần có giải pháp đồng bộ từ việc quản lý sản xuất đến xúc tiến thương mại, đảm bảo chất lượng và tìm kiếm thị trường mới với giá trị gia tăng cao hơn.