Xuất khẩu hàng hóa của Việt Nam sang thị trường Mỹ trong quý I/2026 đã ghi nhận mức giảm đáng kể gần 10%, tương đương hơn 4,3 tỷ USD, đưa tổng kim ngạch xuống còn khoảng 39 tỷ USD. Sự sụt giảm này chủ yếu do tác động của căng thẳng tại Trung Đông, khiến chi phí logistics tăng cao và nhu cầu tiêu dùng tại Mỹ suy yếu.
Diễn biến chi tiết
Trong số các nhóm hàng bị ảnh hưởng, dệt may chịu thiệt hại nặng nề nhất khi kim ngạch xuất khẩu giảm hơn 1,2 tỷ USD, chỉ còn hơn 3,9 tỷ USD. Ngành gỗ và sản phẩm gỗ cũng chứng kiến mức giảm gần 1 tỷ USD, đạt khoảng 2 tỷ USD. Các sản phẩm nhựa và thủy sản cũng ghi nhận mức giảm tương ứng, về còn 928 triệu USD và 343 triệu USD.
Ngược lại, các mặt hàng công nghiệp – công nghệ như điện tử, điện thoại vẫn duy trì được mức xuất khẩu gần 12,4 tỷ USD, và máy móc, thiết bị linh kiện đạt xấp xỉ 6,2 tỷ USD. Tuy nhiên, nhu cầu chung tại Mỹ đang phục hồi chậm, đặc biệt với các mặt hàng tiêu dùng không thiết yếu như thời trang và nội thất.
Căng thẳng ở Biển Đỏ buộc các tuyến vận chuyển từ châu Á sang bờ Đông nước Mỹ phải đi vòng qua Mũi Hảo Vọng, kéo dài thời gian vận chuyển thêm 10-15 ngày và làm đội chi phí. Ông Phạm Văn Việt, Chủ tịch HĐQT Công ty Việt Thắng Jean, cho biết chi phí nguyên liệu đã tăng 8-18%, trong khi cước vận chuyển tăng thêm 4.000-5.000 USD mỗi container. Điều này đặc biệt khó khăn với các ngành có biên lợi nhuận thấp như dệt may và gỗ, vốn có chi phí vận tải chiếm tỷ trọng cao.
Tác động & Nhận định
- Áp lực lên doanh nghiệp: Các doanh nghiệp xuất khẩu dệt may và gỗ đang đối mặt với áp lực kép từ chi phí logistics tăng cao và sức mua yếu tại thị trường Mỹ. Việc giao hàng chậm trễ có thể dẫn đến mất đơn hàng và ảnh hưởng tiêu cực đến doanh thu.
- Đa dạng hóa thị trường: Doanh nghiệp Việt Nam có thể cần tìm kiếm các thị trường xuất khẩu thay thế hoặc đa dạng hóa kênh phân phối để giảm thiểu rủi ro phụ thuộc vào một thị trường duy nhất.
- Tối ưu hóa chi phí: Trong bối cảnh khó khăn, việc tối ưu hóa chi phí sản xuất và vận chuyển trở nên cấp thiết để duy trì khả năng cạnh tranh.
Việc sụt giảm kim ngạch xuất khẩu sang Mỹ, đặc biệt ở các ngành chủ lực, cho thấy những thách thức lớn mà kinh tế Việt Nam phải đối mặt từ các yếu tố địa chính trị và biến động kinh tế toàn cầu.