Xuất khẩu dầu thô của Iran đã chứng kiến sự sụt giảm nghiêm trọng trong tháng này, chỉ còn khoảng 287.000 thùng/ngày so với mức 2 triệu thùng/ngày trước khi xung đột Trung Đông bùng phát. Đồng thời, lượng dầu Trung Quốc nhập khẩu từ Iran cũng giảm đáng kể, chỉ đạt trung bình 523.000 thùng/ngày, thấp hơn nhiều so với 800.000 thùng/ngày trong hai tháng trước và 1,7 triệu thùng/ngày vào đầu cuộc chiến. Sự suy giảm này diễn ra sau khi Mỹ tái áp đặt lệnh phong tỏa hàng hải đối với Iran vào giữa tháng 7.
Diễn biến chi tiết
Công ty tình báo hàng hóa Kpler đã cung cấp dữ liệu cho thấy sự sụt giảm mạnh này. Theo Kpler, hơn 40 triệu thùng dầu của Iran hiện đang bị mắc kẹt trên các tàu chở dầu tại Vịnh Ba Tư và Vịnh Oman do lệnh phong tỏa. Iran vẫn còn khoảng 83 triệu thùng dầu được lưu trữ bên ngoài khu vực phong tỏa, trong đó khoảng 43 triệu thùng nằm ở Biển Đông, Hoàng Hải và Hoa Đông. Tuy nhiên, với tốc độ xuất khẩu hiện tại và lượng nhập khẩu thấp từ Trung Quốc, Tehran có thể chỉ đủ dầu để cung cấp cho thị trường Trung Quốc trong khoảng 5 tháng.
Không chỉ dầu thô, xuất khẩu các sản phẩm năng lượng khác của Iran cũng chịu ảnh hưởng nặng nề. Xuất khẩu dầu nhiên liệu (mazut) đã giảm từ mức trung bình 256.000 thùng/ngày vào năm ngoái xuống chỉ còn 61.000 thùng/ngày trong tháng này. Xuất khẩu khí dầu mỏ hóa lỏng (LPG) cũng gần như đình trệ.
Tác động & Nhận định
- Giá dầu toàn cầu: Sự sụt giảm nguồn cung từ Iran có thể gây áp lực tăng giá dầu trên thị trường quốc tế, đặc biệt nếu căng thẳng địa chính trị tiếp tục leo thang.
- Kinh tế Iran: Việc xuất khẩu dầu và các sản phẩm năng lượng giảm mạnh sẽ gây ra những tác động tiêu cực nghiêm trọng đến nguồn thu ngân sách của Iran, vốn phụ thuộc rất lớn vào ngành dầu khí. Điều này có thể dẫn đến suy thoái kinh tế và bất ổn xã hội.
- Quan hệ quốc tế: Tình hình này làm gia tăng căng thẳng giữa Mỹ và Iran, đồng thời ảnh hưởng đến các quốc gia nhập khẩu dầu từ Iran, bao gồm cả Trung Quốc, buộc họ phải tìm kiếm các nguồn cung thay thế.
Sự phong tỏa hàng hải của Mỹ đang giáng một đòn mạnh vào ngành năng lượng của Iran, cho thấy hiệu quả của các biện pháp trừng phạt trong việc hạn chế khả năng xuất khẩu dầu của quốc gia này. Tác động kinh tế đối với Iran là rất lớn, đồng thời tạo ra biến động trên thị trường dầu mỏ toàn cầu, đòi hỏi các nhà đầu tư cần theo dõi sát sao diễn biến địa chính trị.