Kim ngạch xuất khẩu cá ngừ của Việt Nam đang đối mặt với nhiều thách thức lớn, đặc biệt từ thị trường Mỹ, vốn là thị trường tiêu thụ lớn nhất. Các quy định nghiêm ngặt về bảo vệ động vật biển của Mỹ và tình hình chi phí vận chuyển tăng vọt đang gây áp lực đáng kể lên ngành cá ngừ Việt Nam.
Diễn biến chi tiết
Theo số liệu thống kê của Hải quan Việt Nam, sau khi có mức tăng trưởng 13% trong tháng 1, giá trị xuất khẩu cá ngừ trong tháng 2.2026 đã giảm gần 15% so với cùng kỳ năm trước, chỉ đạt hơn 53 triệu USD. Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu thủy sản Việt Nam (VASEP) nhận định rằng cá ngừ là một trong những nhóm hàng “gây lo ngại” nhất hiện nay.
Mỹ đã áp dụng các quy định liên quan đến Đạo luật Bảo vệ Động vật Biển có vú (MMPA), yêu cầu các nước xuất khẩu phải chứng minh được việc đánh bắt cá ngừ không gây hại cho động vật biển có vú, đặc biệt là cá heo. Điều này đòi hỏi các đội tàu Việt Nam phải tuân thủ nghiêm ngặt các tiêu chuẩn quốc tế về khai thác bền vững và có chứng nhận đầy đủ, tạo ra gánh nặng về chi phí và quy trình. Ngoài ra, cuộc khủng hoảng ở Biển Đỏ và eo biển Suez đã khiến chi phí vận chuyển tàu biển từ Châu Á sang Châu Âu và Mỹ tăng mạnh, làm giảm khả năng cạnh tranh của sản phẩm Việt Nam.
Tác động & Nhận định
- Giảm khả năng cạnh tranh: Chi phí vận chuyển và chi phí tuân thủ quy định môi trường làm tăng giá thành sản phẩm, khiến cá ngừ Việt Nam khó cạnh tranh hơn trên thị trường quốc tế, đặc biệt là Mỹ.
- Áp lực lên doanh nghiệp: Các doanh nghiệp xuất khẩu cá ngừ phải đối mặt với áp lực lớn trong việc cải thiện quy trình khai thác và chuỗi cung ứng để đáp ứng các tiêu chuẩn khắt khe, đồng thời phải tìm kiếm giải pháp tối ưu hóa chi phí.
- Cần đa dạng hóa thị trường: Để giảm thiểu rủi ro phụ thuộc vào một thị trường lớn như Mỹ, các doanh nghiệp cần tích cực tìm kiếm và phát triển các thị trường tiềm năng khác.
Tổng thể, ngành cá ngừ Việt Nam đang trải qua giai đoạn khó khăn và đòi hỏi sự điều chỉnh chiến lược từ cả doanh nghiệp và cơ quan quản lý để vượt qua các rào cản hiện tại.