Bà Mariam J. Sherman, Giám đốc Ngân hàng Thế giới (World Bank) tại Việt Nam, Campuchia và Lào, nhấn mạnh các động lực tăng trưởng cũ của Việt Nam đang dần chạm tới giới hạn tại Diễn đàn Doanh nghiệp Anh - Việt ngày 29/10/2026. Để đạt mục tiêu trở thành nước thu nhập cao vào năm 2045, Việt Nam cần dựa nhiều hơn vào năng suất và giá trị gia tăng thay vì lao động giá rẻ. Theo đưa tin từ vietnamnet.vn, World Bank khuyến nghị thông điệp 4C gồm Kiến tạo, Kết nối, Chuyển đổi và Bồi đắp.
Những thách thức lớn của nền kinh tế Việt Nam hiện nay là gì?
Theo bà Mariam J. Sherman, GDP bình quân đầu người của Việt Nam hiện đạt khoảng 4.500 USD. Tuy nhiên, nền kinh tế đang đối mặt với nguy cơ "chưa kịp giàu đã già" cùng năng suất thấp:
- Năng suất lao động ngành chế tạo: Đạt khoảng 6,7 USD giá trị gia tăng mỗi giờ, chưa bằng một nửa mức của Trung Quốc.
- Cơ cấu việc làm xuất khẩu: Khoảng 85% việc làm xuất khẩu vẫn tập trung ở khâu gia công và lắp ráp giản đơn, đồng thời gần 2/3 lao động vẫn nằm ở khu vực phi chính thức.
- Khoảng cách khu vực FDI và nội địa: Khối FDI chiếm tới 73% kim ngạch xuất khẩu nhưng thiếu liên kết chặt chẽ. Tỷ lệ tham gia chuỗi giá trị toàn cầu của doanh nghiệp tư nhân trong nước đã giảm từ 25% năm 2009 xuống còn 18% năm 2023.
Tác động tới nhà đầu tư
- Cơ hội nâng cấp chuỗi giá trị: Các doanh nghiệp công nghệ, công nghiệp phụ trợ nội địa có cơ hội lớn nếu đón đầu xu hướng dịch chuyển từ gia công sang giá trị gia tăng cao.
- Rủi ro chi phí và thiếu hụt kỹ năng: Lợi thế chi phí lao động rẻ đang mất dần. Doanh nghiệp phụ thuộc vào thâm dụng lao động sẽ gặp áp lực lớn về biên lợi nhuận.
- Điều cần theo dõi: Các chính sách hỗ trợ liên kết giữa khối FDI và doanh nghiệp tư nhân nội địa, cùng các chương trình đào tạo kỹ năng đáp ứng kỷ nguyên AI.