Các quốc gia vùng Vịnh đang tăng tốc xây dựng mạng lưới đường ống trị giá hàng tỷ USD để đa dạng hóa các tuyến vận chuyển dầu, giảm thiểu rủi ro từ eo biển Hormuz. Đây là động thái chiến lược nhằm đảm bảo an ninh năng lượng và duy trì ổn định nguồn cung dầu mỏ toàn cầu. Trước xung đột Trung Đông, khoảng 15 triệu thùng dầu từ vịnh Ba Tư được vận chuyển qua eo biển Hormuz mỗi ngày, nhưng tương lai có thể phần lớn lượng dầu này sẽ đi qua các tuyến thay thế.
Diễn biến chi tiết
Nhiều quốc gia vùng Vịnh đang tích cực lên kế hoạch chi hàng tỷ USD để xây dựng các đường ống mới, nhằm đưa nhiều dầu hơn đến các cảng trên Biển Đỏ, kênh đào Suez và vịnh Oman. Hiện có ít nhất 7 dự án đường ống lớn đang được xây dựng, lập kế hoạch hoặc thảo luận, tận dụng giá dầu tốt và sức ép từ Iran tại Hormuz.
Cơ quan Thông tin Năng lượng Mỹ (EIA) cho biết, trước chiến sự, tuyến Đông - Tây (Arab Saudi) và tuyến Habshan - Fujairah (UAE) có công suất dự phòng tổng cộng 3,5-5,5 triệu thùng mỗi ngày. Hiện tại, cả hai tuyến đều hoạt động gần tối đa công suất. Để tăng cường khả năng vận chuyển dầu qua các lộ trình né eo biển Hormuz, Công ty dầu khí quốc doanh Abu Dhabi đang đẩy nhanh tiến độ xây dựng tuyến đường ống mới dài 300 km, trị giá 3 tỷ USD đến cảng Fujairah. Đường ống mới này chạy song song với tuyến Habshan - Fujairah hiện hữu, dự kiến giúp tăng sản lượng thêm hơn 1,2 triệu thùng mỗi ngày. Theo công ty phân tích dữ liệu Kpler, dự án đã khởi động trước xung đột và triển khai được một nửa, với mục tiêu hoàn thành vào giữa năm 2027 do cần mở rộng cảng Fujairah.
Tác động & Nhận định
- Giảm rủi ro địa chính trị: Các dự án này sẽ giúp giảm thiểu rủi ro gián đoạn nguồn cung dầu mỏ toàn cầu nếu eo biển Hormuz bị phong tỏa hoặc căng thẳng leo thang. Điều này mang lại sự ổn định hơn cho thị trường dầu mỏ.
- Tăng cường năng lực xuất khẩu: Việc mở rộng mạng lưới đường ống sẽ tăng cường khả năng xuất khẩu dầu của các quốc gia vùng Vịnh, đáp ứng nhu cầu năng lượng ngày càng tăng của thế giới.
- Cơ hội đầu tư: Các dự án cơ sở hạ tầng dầu khí quy mô lớn này có thể tạo ra cơ hội cho các nhà thầu và nhà cung cấp công nghệ trong ngành dầu khí.
Động thái này thể hiện sự chuyển dịch chiến lược của các nước vùng Vịnh nhằm bảo vệ lợi ích kinh tế và địa chính trị trong bối cảnh bất ổn khu vực. Các nhà đầu tư cần theo dõi sát sao tiến độ các dự án này cũng như tình hình địa chính trị tại Trung Đông, vì chúng có thể ảnh hưởng lớn đến giá dầu và chuỗi cung ứng năng lượng toàn cầu.