Các quốc gia vùng Vịnh, đặc biệt là Iraq và UAE, đang tích cực triển khai các dự án cơ sở hạ tầng dầu khí nhằm thoát khỏi sự phụ thuộc vào eo biển Hormuz trong bối cảnh những bất ổn địa chính trị gia tăng. Việc đầu tư này bao gồm xây dựng thêm đường ống, kho lưu trữ và tuyến đường sắt mới, định hình lại bản đồ xuất khẩu năng lượng khu vực.
Diễn biến chi tiết
Iraq đã thông qua kế hoạch đẩy mạnh xuất khẩu dầu qua đường ống đi qua khu tự trị Kurdistan đến cảng Ceyhan (Thổ Nhĩ Kỳ). Cụ thể, nước này sẽ xây thêm đường ống dài 700 km nối Basra với Haditha với vốn đầu tư 1,5 tỷ USD. Khi hoàn thành, sản lượng của tuyến Kurdistan - Thổ Nhĩ Kỳ dự kiến tăng hơn ba lần, từ 220.000 thùng lên 770.000 thùng mỗi ngày. Đồng thời, Baghdad cũng nỗ lực cải tạo một đường ống không còn sử dụng để bơm dầu trực tiếp đến cảng Ceyhan mà không cần đi qua Kurdistan. Sự cấp thiết của việc mở rộng mạng lưới đường ống được nhấn mạnh khi xuất khẩu dầu của Iraq qua eo biển Hormuz giảm mạnh xuống chỉ còn 10 triệu thùng trong tháng 4, so với mức 93 triệu thùng trước xung đột Iran.
Tương tự, UAE đang tăng tốc xây dựng tuyến đường ống mới để đưa dầu thô đến Fujairah – một thành phố cảng chiến lược nằm ngoài eo biển Hormuz. Thái tử Abu Dhabi Sheikh Khaled bin Mohamed bin Zayed Al Nahyan đã kêu gọi đẩy nhanh tiến độ công trình này.
Tác động & Nhận định
Việc các quốc gia vùng Vịnh đầu tư vào cơ sở hạ tầng tránh eo biển Hormuz cho thấy xu hướng dịch chuyển chiến lược trong xuất khẩu năng lượng toàn cầu. Động thái này giúp giảm thiểu rủi ro gián đoạn nguồn cung do căng thẳng địa chính trị, vốn thường tập trung tại các điểm nghẽn hàng hải quan trọng. Đối với thị trường dầu mỏ toàn cầu, việc đa dạng hóa tuyến đường vận chuyển có thể gia tăng tính ổn định của nguồn cung, dù tác động trực tiếp lên giá dầu có thể chưa rõ ràng trong ngắn hạn. Về lâu dài, các dự án này củng cố vị thế năng lượng của các nước vùng Vịnh và giảm áp lực lên eo biển Hormuz, một yếu tố tích cực cho an ninh năng lượng toàn cầu.