Khu vực Tây Nam Bộ, vựa nông sản và thủy sản trọng điểm của Việt Nam, đang đối mặt với nguy cơ 'đứt gãy' chuỗi giá trị. Tình trạng này xuất phát từ hạ tầng logistics yếu kém và thiếu đồng bộ, đặc biệt là sự tắc nghẽn trong việc kết nối với các cảng xuất khẩu ở Đông Nam Bộ, dẫn đến chi phí vận chuyển tăng cao và làm giảm sức cạnh tranh của nông sản Việt.
Diễn biến chi tiết
Theo các chuyên gia tại sự kiện kết nối giao thương giữa Đông Nam Bộ và Tây Nam Bộ, khu vực Tây Nam Bộ cung cấp hơn 50% lúa gạo, 70% trái cây và 70% thủy sản của cả nước. Tuy nhiên, thay vì có thể trực tiếp xuất khẩu, nông sản từ miền Tây phải vận chuyển lên miền Đông để tiếp cận các cảng biển, làm tăng đáng kể chi phí. Bà Bùi Thị Hải Yến, Phó Chủ tịch Hiệp hội Nữ doanh nhân Việt Nam, nhấn mạnh rằng để biến tiềm năng của hai vùng thành giá trị thặng dư cao, cần giải quyết hai bài toán then chốt: xúc tiến thương mại mở rộng thị trường và tối ưu hóa hạ tầng logistics.
Ông Trần Chí Dũng từ Hiệp hội Doanh nghiệp dịch vụ logistics Việt Nam (VLA) ví von rằng miền Đông và miền Tây như một cơ thể kinh tế đang tắc nghẽn. Các nút thắt chính bao gồm hạ tầng chưa đồng bộ, khiến chi phí logistics nội địa chiếm hơn 25% giá trị hàng hóa, cao gấp đôi so với Thái Lan. Điều này có nghĩa là các doanh nghiệp đã phải chi trả gần một phần tư giá trị sản phẩm trước khi hàng hóa được đưa ra đến cảng xuất khẩu. Thêm vào đó, dịch vụ logistics còn manh mún với hàng nghìn phương tiện và kho bãi hoạt động đơn lẻ, thiếu sự kết nối và hiệu quả.
Tác động & Nhận định
Tình trạng này không chỉ làm giảm lợi nhuận của nông dân và doanh nghiệp mà còn ảnh hưởng đến khả năng cạnh tranh của nông sản Việt Nam trên thị trường quốc tế. Chi phí logistics cao là một gánh nặng lớn, khiến giá thành sản phẩm tăng, đặc biệt khi so sánh với các quốc gia có hạ tầng phát triển hơn.
- Giảm lợi thế cạnh tranh: Nông sản Việt Nam phải chịu giá thành cao hơn ngay từ khâu vận chuyển nội địa.
- Thiệt hại kinh tế: Các doanh nghiệp nông nghiệp suy yếu do hàng hóa tồn kho và chi phí cao.
- Cần đầu tư hạ tầng: Việc cải thiện hệ thống giao thông và cảng biển tại Đồng bằng sông Cửu Long là cấp bách để tối ưu hóa chuỗi cung ứng và giảm chi phí.
- Đồng bộ hóa dịch vụ: Cần có sự liên kết và quy hoạch tổng thể hơn cho các dịch vụ logistics để tăng cường hiệu quả.