Ngân hàng Nhà nước (NHNN) đã nới giới hạn tỷ lệ sử dụng vốn ngắn hạn cho vay trung và dài hạn (SMLR) từ 30% lên 40%, đồng thời miễn trừ một số dự án hạ tầng trọng điểm khỏi giới hạn tăng trưởng tín dụng. Động thái này nhằm thúc đẩy tín dụng cho các lĩnh vực ưu tiên, đặc biệt là hạ tầng và bất động sản, trong bối cảnh một số ngân hàng có tốc độ tăng trưởng cho vay nhanh đang dần chạm trần SMLR cũ. Tuy nhiên, VIS Rating nhận định quyết định này sẽ làm gia tăng rủi ro đối với hồ sơ tín nhiệm của các ngân hàng.
Diễn biến chi tiết
Theo VIS Rating, việc nâng trần SMLR sẽ khiến các ngân hàng phụ thuộc nhiều hơn vào nguồn vốn thị trường ngắn hạn vốn kém ổn định và nhạy cảm với niềm tin thị trường để tài trợ cho các khoản vay dài hạn. Điều này làm gia tăng chênh lệch kỳ hạn và rủi ro tái cấp vốn. Quyết định nới trần diễn ra trong bối cảnh tăng trưởng tiền gửi toàn ngành còn thấp, trong khi tín dụng ngân hàng vẫn là kênh chính để hỗ trợ tăng trưởng kinh tế, qua đó làm gia tăng rủi ro thanh khoản của hệ thống.
Các ngân hàng đã tiệm cận ngưỡng giới hạn 30% trước đây, như MBB, OCB, VPB, BVB và VIB, đối mặt với rủi ro cao hơn nếu tiếp tục đẩy mạnh cho vay trung và dài hạn, đặc biệt trong lĩnh vực bất động sản. Trong trường hợp thanh khoản thị trường thắt chặt, các ngân hàng này có thể đối mặt với cuộc đua cạnh tranh huy động tiền gửi và rủi ro thanh khoản tương tự giai đoạn năm 2022.
Tác động & Nhận định
- Gia tăng rủi ro tín nhiệm: Các ngân hàng sẽ đối mặt với rủi ro cao hơn do phụ thuộc vào vốn ngắn hạn để tài trợ cho các khoản vay dài hạn.
- Áp lực chi phí vốn: Cạnh tranh huy động tiền gửi sẽ gia tăng, đẩy chi phí vốn lên cao cho toàn ngành.
- Rủi ro thanh khoản: Trong điều kiện thị trường kém thuận lợi, rủi ro thanh khoản sẽ trở thành mối lo ngại lớn, đặc biệt với các ngân hàng đã sử dụng gần hết hạn mức cũ.
Nhà đầu tư cần theo dõi sát sao động thái của các ngân hàng, đặc biệt là nhóm đang tiệm cận giới hạn cũ, và đánh giá tác động tiềm ẩn đến chất lượng tài sản cũng như khả năng duy trì thanh khoản của từng tổ chức.