Thị trường chứng khoán Việt Nam cần chuyển đổi mạnh mẽ từ dòng tiền đầu cơ ngắn hạn sang kênh phân bổ vốn trung và dài hạn cho nền kinh tế. Nhận định này được bà Nguyễn Hoài Thu, Phó Tổng Giám đốc Công ty Quản lý Quỹ VinaCapital, đưa ra khi nhìn lại chặng đường 30 năm phát triển của thị trường tài chính trong nước (1996 - 2026).
Thực trạng và những điểm nghẽn của thị trường chứng khoán
Theo đại diện VinaCapital, tính đến cuối tháng 10/2026, Việt Nam đã có hơn 14,3 triệu tài khoản chứng khoán, tăng gấp khoảng 8,5 lần so với cuối năm 2016. Quy mô vốn hóa toàn thị trường đạt mức gần 10 triệu tỷ đồng.
Dù tăng trưởng nhanh, thị trường vẫn bộc lộ nhiều điểm nghẽn lớn
- Cơ cấu vốn hóa lệch: Thị trường chủ yếu tập trung vào nhóm tài chính và bất động sản, trong khi các ngành kinh tế mới như công nghệ, y tế và năng lượng chiếm tỷ trọng khiêm tốn.
- Gánh nặng vốn đè nặng ngân hàng: Tỷ lệ tín dụng/GDP của Việt Nam cuối năm 2025 lên tới khoảng 144%. Trái lại, quy mô thị trường trái phiếu doanh nghiệp chỉ tương đương khoảng 9% GDP, còn việc huy động vốn qua cổ phiếu chưa thực sự sôi động.
- Tâm lý ngắn hạn: Dòng tiền giao dịch đầu cơ ngắn hạn vẫn chi phối biến động thị trường, tương tự bài học giai đoạn 2006–2009 khi VN-Index lao dốc từ 1.200 điểm về 250 điểm.
Tác động tới nhà đầu tư
Việc thị trường hướng tới chiều sâu và thu hút dòng vốn dài hạn mang lại nhiều tác động quan trọng:
- Nhà đầu tư cá nhân: Cần chú trọng phân tích yếu tố nền tảng doanh nghiệp, hạn chế tâm lý lướt sóng đám đông khi định giá tăng nóng.
- Doanh nghiệp niêm yết: Áp lực nâng cao chất lượng quản trị, minh bạch thông tin và kiểm soát rủi ro để tiếp cận dòng vốn tổ chức.
- Cơ cấu danh mục: Xu hướng dịch chuyển đòi hỏi nhà đầu tư theo dõi thêm các nhóm ngành kinh tế mới ngoài nhóm tài chính và bất động sản truyền thống.
