Việt Nam và Trung Quốc đang tăng cường hợp tác trong việc phát triển hệ thống cửa khẩu thông minh, với mục tiêu đơn giản hóa thủ tục và đạt được khả năng thông quan hàng hóa liên tục 24/7. Sáng kiến này được kỳ vọng sẽ tạo ra động lực mới, đặc biệt cho hoạt động thương mại nông sản giữa hai quốc gia.
Diễn biến chi tiết
Tại Diễn đàn Thương mại Rau quả Nông sản Việt Nam - Trung Quốc lần đầu tiên ở TP HCM, ông Hà Vĩ, Đại sứ quán Trung Quốc tại Việt Nam, đã chia sẻ về định hướng này. Mô hình hải quan thông minh và cửa khẩu thông minh sẽ số hóa toàn bộ quy trình quản lý hàng hóa. Mỗi lô nông sản xuất khẩu sẽ được gắn mã nhận diện riêng, cho phép theo dõi từ vùng trồng, cơ sở đóng gói, vận chuyển đến tay người tiêu dùng. Dữ liệu này sẽ được kết nối giữa cơ quan chức năng hai nước, giúp nâng cao hiệu quả kiểm soát chất lượng và rút ngắn đáng kể thời gian xử lý thủ tục tại cửa khẩu.
Mục tiêu dài hạn là chuyển đổi lợi thế địa lý thành lợi thế logistics thực sự, thông qua mô hình thông quan không gián đoạn. Ông Hà Vĩ cũng nhấn mạnh rằng nguyên nhân của tình trạng ùn ứ nông sản tại cửa khẩu những năm gần đây không chỉ do năng lực thông quan mà còn do yêu cầu ngày càng cao của thị trường nhập khẩu về chất lượng, an toàn thực phẩm và khả năng truy xuất nguồn gốc. Trung Quốc đang đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số và trí tuệ nhân tạo trong quản lý hải quan để tăng hiệu quả giám sát và thông quan hàng hóa, đặc biệt với các lô hàng đáp ứng đầy đủ tiêu chuẩn.
Tác động & Nhận định
- Tăng cường thương mại: Việc thông quan 24/7 và quy trình số hóa sẽ giảm thiểu thời gian chờ đợi, chi phí logistics, từ đó thúc đẩy kim ngạch thương mại song phương, đặc biệt là nông sản. Điều này đặc biệt có lợi cho các doanh nghiệp xuất nhập khẩu nông sản của Việt Nam.
- Nâng cao chất lượng: Hệ thống truy xuất nguồn gốc rõ ràng giúp đảm bảo chất lượng và an toàn thực phẩm, đáp ứng tốt hơn các tiêu chuẩn ngày càng cao của thị trường Trung Quốc, tăng uy tín cho nông sản Việt Nam.
- Giảm thiểu rủi ro ùn tắc: Ứng dụng công nghệ sẽ giải quyết được tình trạng ùn ứ nông sản tại các cửa khẩu, vốn là vấn đề đau đầu của nông dân và doanh nghiệp Việt Nam trong nhiều năm qua.
Chính sách này thể hiện cam kết của cả hai nước trong việc cải thiện môi trường kinh doanh và logistics, tạo điều kiện thuận lợi hơn cho hoạt động xuất nhập khẩu, góp phần vào sự phát triển kinh tế chung.