Dù không có vùng trồng thương mại, Việt Nam vẫn ghi nhận mức tăng trưởng bứt phá trong xuất khẩu hạt dẻ cười nhờ tận dụng hiệu quả năng lực chế biến sâu. Trong 7 tháng đầu năm, kim ngạch xuất khẩu mặt hàng này đã chạm mức 323 triệu USD (tương đương khoảng 8.300 tỷ đồng), tăng 112% so với cùng kỳ năm trước.
Động lực từ năng lực chế biến sâu
Theo số liệu từ Cục Hải quan, giá trị xuất khẩu hạt dẻ cười tăng vọt chủ yếu đến từ các dòng sản phẩm đã qua chế biến. Cụ thể:
- Xuất khẩu hạt dẻ cười chế biến đạt 275 triệu USD, tăng mạnh 170% và chiếm hơn 85% tổng kim ngạch xuất khẩu mặt hàng này.
- Sản phẩm dạng quả đạt gần 48 triệu USD.
- Hiện hạt dẻ cười chiếm hơn 20% tổng kim ngạch nhóm rau quả chế biến của cả nước.
Do không sở hữu vùng nguyên liệu trong nước, các doanh nghiệp đã chi hơn 268 triệu USD để nhập khẩu hạt thô (tăng 53%), chủ yếu từ các thị trường lớn như Mỹ, Iran và Thổ Nhĩ Kỳ. Tận dụng dây chuyền và kinh nghiệm từ ngành chế biến hạt điều, các đơn vị tiến hành phân loại, rang, sấy, tẩm vị hoặc tách nhân phục vụ ngành bánh kẹo, thực phẩm để tối ưu hóa biên lợi nhuận.
Tác động & Nhận định thị trường
Thành công của hạt dẻ cười minh chứng mô hình chuyển dịch chuỗi cung ứng nông sản bền vững:
- Tối ưu hóa chuỗi giá trị: Doanh nghiệp Việt Nam hoàn toàn có thể gia tăng giá trị mà không nhất thiết phải sở hữu vùng trồng thô, tương tự chiến lược nhiều năm qua của ngành điều.
- Dư địa mở rộng: Năng lực chế biến tinh giúp mở rộng thị trường xuất khẩu giá trị cao và giảm thiểu rủi ro biến động mùa vụ nội địa.