Việt Nam đã chi khoảng 14,6 tỷ USD để nhập khẩu năng lượng trong 5 tháng đầu năm 2026, tăng gần 36% so với cùng kỳ năm trước, tương đương tăng thêm gần 3,9 tỷ USD. Sự gia tăng này diễn ra trong bối cảnh các biến động tại khu vực Trung Đông đã thúc đẩy Việt Nam chuyển hướng nguồn cung xăng dầu, khí đốt hóa lỏng sang các thị trường mới, chủ yếu tại khu vực châu Á - Thái Bình Dương.
Diễn biến chi tiết
Trong các nhóm năng lượng nhập khẩu, xăng dầu các loại ghi nhận mức tăng mạnh nhất với kim ngạch đạt gần 4,9 tỷ USD, tăng 81,6% so với cùng kỳ năm trước, đóng góp hơn một nửa mức tăng của toàn kim ngạch nhập khẩu năng lượng. Nhóm sản phẩm khác từ dầu mỏ cũng tăng gần gấp đôi lên hơn 1,3 tỷ USD. Nhập khẩu LPG đạt hơn 1,1 tỷ USD, tăng 40,6%, trong khi than các loại đạt gần 3,7 tỷ USD, tăng 17,1%. Ngược lại, dầu thô là nhóm có biến động thấp nhất với kim ngạch khoảng 3,5 tỷ USD, chỉ tăng 4,1%.
Xét theo thị trường, Singapore vẫn là nguồn cung xăng dầu lớn nhất của Việt Nam với kim ngạch hơn 1,5 tỷ USD. Tuy nhiên, đáng chú ý là Malaysia đang nổi lên nhanh chóng. Trong 5 tháng đầu năm, Việt Nam đã nhập khẩu gần 989 nghìn tấn xăng dầu từ Malaysia với trị giá hơn 1,06 tỷ USD, tăng hơn 85% về lượng và tăng trên 213% về trị giá so với cùng kỳ năm trước.
Tác động & Nhận định
Việc Việt Nam tăng chi phí nhập khẩu năng lượng và chuyển hướng nguồn cung từ Trung Đông sang khu vực châu Á - Thái Bình Dương thể hiện nỗ lực đảm bảo an ninh năng lượng trong bối cảnh địa chính trị toàn cầu bất ổn. Sự dịch chuyển này có thể dẫn đến:
- Đa dạng hóa nguồn cung: Giảm thiểu rủi ro phụ thuộc vào một khu vực, đặc biệt là các khu vực có biến động chính trị cao.
- Chi phí nhập khẩu: Dù có sự thay đổi về đối tác, tổng chi phí nhập khẩu năng lượng tăng đáng kể sẽ gây áp lực lên cán cân thương mại và giá cả trong nước nếu không được quản lý hiệu quả.
- Quan hệ thương mại: Tăng cường mối quan hệ thương mại với các quốc gia trong khu vực như Malaysia, Singapore, góp phần củng cố chuỗi cung ứng khu vực.
Đây là một tín hiệu cho thấy Việt Nam đang chủ động thích ứng với các thay đổi trên thị trường năng lượng toàn cầu, ưu tiên sự ổn định nguồn cung hơn là duy trì các đối tác truyền thống trong bối cảnh rủi ro gia tăng. Các doanh nghiệp trong nước cần theo dõi sát sao diễn biến này để có kế hoạch kinh doanh và quản lý rủi ro phù hợp.