Việt Nam đã ghi nhận mức nhập siêu kỷ lục hơn 15 tỷ USD tính đến ngày 7/6/2026, đánh dấu con số cao nhất trong vòng một thập kỷ. Đại diện Cục Hải quan Việt Nam cho biết nguyên nhân chính của tình trạng này là sự gia tăng đột biến trong nhập khẩu máy vi tính, linh kiện điện tử, cũng như năng lượng và nhiều mặt hàng thiết yếu khác phục vụ sản xuất trong nước.
Diễn biến chi tiết
Ông Ngô Như An, Phó Trưởng ban Công nghệ thông tin và Thống kê Hải quan, Cục Hải quan, đã chỉ rõ nhóm hàng máy vi tính, sản phẩm điện tử và linh kiện là yếu tố tác động lớn nhất đến cán cân thương mại. Giá chip trên thị trường thế giới đã tăng mạnh, có loại tăng gấp 5-7 lần, kéo theo giá trị nhập khẩu tăng cao. Trong 5 tháng đầu năm, kim ngạch nhập khẩu nhóm hàng này đã đạt hơn 88 tỷ USD, tăng 57,1% so với cùng kỳ năm trước. Riêng tháng 5, kim ngạch đạt hơn 21 tỷ USD, tiếp tục là mặt hàng nhập khẩu lớn nhất của Việt Nam.
Bên cạnh đó, căng thẳng địa chính trị ở Trung Đông đã đẩy giá dầu thế giới lên cao, làm tăng mạnh giá trị nhập khẩu năng lượng. Cụ thể, trong 5 tháng đầu năm, nhập khẩu xăng dầu các loại đạt gần 4,9 tỷ USD (tăng 81,6%), khí hóa lỏng đạt hơn 1,1 tỷ USD (tăng 40,6%), các sản phẩm khác từ dầu mỏ đạt hơn 1,3 tỷ USD (tăng 97,4%), và dầu thô đạt khoảng hơn 3,5 tỷ USD.
Một động lực khác góp phần vào mức nhập siêu là nhu cầu sản xuất trong nước. Nhiều doanh nghiệp đã chủ động tăng cường nhập khẩu máy móc, thiết bị, nguyên liệu và linh kiện để đảm bảo nguồn cung cho các đơn hàng đã ký kết, trong bối cảnh xuất khẩu có xu hướng chậm lại.
Tác động & Nhận định
Mức nhập siêu lớn phản ánh nhu cầu cao về nguyên liệu và linh kiện phục vụ sản xuất, đặc biệt là trong lĩnh vực công nghệ cao, cho thấy hoạt động sản xuất của Việt Nam vẫn đang duy trì và mở rộng. Tuy nhiên, tình trạng này cũng đặt ra thách thức về áp lực lên tỷ giá hối đoái và cán cân thanh toán tổng thể. Đồng thời, sự phụ thuộc vào nhập khẩu năng lượng và linh kiện công nghệ cao cũng khiến nền kinh tế dễ bị tổn thương trước các biến động giá cả toàn cầu và căng thẳng địa chính trị. Các nhà đầu tư cần theo dõi sát sao diễn biến này để đánh giá rủi ro và cơ hội trong các ngành sản xuất và xuất nhập khẩu.