Việt Nam đã chuyển từ trạng thái xuất siêu cùng kỳ năm trước sang nhập siêu 13,8 tỷ USD trong 5 tháng đầu năm 2026, đánh dấu mức nhập siêu cao nhất trong 10 năm qua. Mặc dù kim ngạch xuất khẩu đạt gần 215,7 tỷ USD, tăng 19,5% so với cùng kỳ, nhưng kim ngạch nhập khẩu lại tăng mạnh hơn, đạt gần 229,5 tỷ USD, tăng 30,8%.
Diễn biến chi tiết
Theo số liệu từ Cục Xuất nhập khẩu, Bộ Công Thương, tổng kim ngạch xuất khẩu hàng hóa trong 5 tháng đầu năm đạt gần 215,7 tỷ USD, tăng 19,5% so với cùng kỳ năm trước. Đây được xem là mức tăng trưởng tích cực trong bối cảnh kinh tế thế giới còn nhiều rủi ro từ xung đột địa chính trị và xu hướng bảo hộ thương mại. Tuy nhiên, tốc độ tăng của nhập khẩu lại vượt trội hơn, đạt 229,5 tỷ USD, tăng 30,8%. Riêng trong tháng 5, Việt Nam đã nhập siêu khoảng 5,2 tỷ USD, nâng tổng mức nhập siêu lũy kế từ đầu năm lên khoảng 13,8 tỷ USD. Con số này trái ngược hoàn toàn với mức xuất siêu 5,1 tỷ USD ghi nhận cùng kỳ năm ngoái.
Ông Trần Quốc Toản, Phó Cục trưởng Cục Xuất nhập khẩu, nhận định rằng sự đảo chiều của cán cân thương mại chủ yếu phản ánh nhu cầu nhập khẩu nguyên liệu, máy móc và thiết bị tăng mạnh. Điều này cho thấy các doanh nghiệp đang mở rộng sản xuất để đón đầu các đơn hàng mới, một dấu hiệu tích cực về phục hồi sản xuất.
Tác động & Nhận định
- Thách thức quản trị: Mặc dù nhập khẩu tăng có thể là dấu hiệu tốt cho sản xuất, mức nhập siêu lớn và nhanh chóng cũng đặt ra thách thức không nhỏ trong việc quản trị rủi ro và đảm bảo ổn định kinh tế vĩ mô. Chính phủ cần theo dõi sát diễn biến và có các giải pháp phù hợp để cân bằng cán cân thương mại.
- Áp lực tỷ giá: Nhập siêu gia tăng có thể gây áp lực lên tỷ giá hối đoái, đặc biệt trong bối cảnh đồng USD mạnh lên, ảnh hưởng đến chi phí nhập khẩu và lạm phát.
- Tín hiệu về sản xuất: Việc nhập khẩu nguyên liệu và máy móc tăng mạnh cho thấy các doanh nghiệp trong nước đang đẩy mạnh hoạt động sản xuất, kỳ vọng vào sự phục hồi của các thị trường xuất khẩu chính trong thời gian tới. Đây là yếu tố quan trọng để Việt Nam đạt mục tiêu tăng trưởng xuất khẩu hai con số đã đề ra.
Bộ Công Thương đang tổ chức hội nghị để tìm giải pháp quản trị rủi ro, kiểm soát nhập siêu và thúc đẩy xuất khẩu nhằm duy trì động lực tăng trưởng kinh tế bền vững.