Ngành công nghiệp vi mạch bán dẫn Việt Nam đang đối mặt với tình trạng thiếu hụt 50.000 nhân lực chất lượng cao, dự kiến sẽ tiếp tục tăng trưởng mạnh mẽ trong những năm tới. Mức lương trong ngành này có thể đạt từ 15-20 triệu đồng/tháng đối với người mới ra trường và hàng tỷ đồng mỗi năm đối với những người có kinh nghiệm lâu năm. Tuy nhiên, để trúng tuyển vào các ngành học liên quan, thí sinh phải đáp ứng các tiêu chuẩn đầu vào rất khắt khe, đặc biệt là năng lực về Toán học.
Diễn biến chi tiết
Theo hướng dẫn mới của Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành vào ngày 14/7/2026, các trường đại học đào tạo lĩnh vực vi mạch bán dẫn phải căn cứ ngưỡng điểm môn Toán của nhóm 20% thí sinh có kết quả cao nhất cả nước để xác định điều kiện đầu vào. Với phổ điểm năm 2026, mức này tương ứng từ 7,5 điểm Toán trở lên. Ngoài ra, thí sinh còn phải có tổng điểm tổ hợp xét tuyển thuộc nhóm 25% cao nhất cả nước – tương đương 22,75 điểm. Tổ hợp xét tuyển bắt buộc phải có môn Toán và ít nhất một môn Khoa học Tự nhiên. Điểm quy đổi từ chứng chỉ ngoại ngữ (bao gồm IELTS, TOEFL) sẽ không được sử dụng để thay thế điều kiện điểm Toán.
Quy định mới này đang được áp dụng tại hàng loạt trường lớn như: Đại học Bách khoa Hà Nội, Đại học Bách khoa TP.HCM, Đại học Công nghệ (ĐHQG Hà Nội), Đại học Công nghệ Thông tin (ĐHQG TP.HCM), và Đại học Phenikaa. Riêng Đại học Bách khoa Hà Nội đã công bố áp dụng ngưỡng này cho 3 chương trình: Kỹ thuật Điện tử - Viễn thông, Hệ thống nhúng thông minh và IoT, Kỹ thuật Vi điện tử và Công nghệ nano.
Tác động & Nhận định
Nhu cầu nhân lực lớn trong ngành bán dẫn cho thấy tiềm năng phát triển mạnh mẽ của lĩnh vực này tại Việt Nam, đặc biệt khi thị trường bán dẫn toàn cầu dự kiến tăng trưởng 13,1% trong năm 2024, đạt 588,36 tỷ USD và có thể lên tới 990 tỷ USD vào năm 2030. Sự tăng trưởng này mở ra cơ hội lớn cho các nhà đầu tư vào các công ty liên quan đến công nghệ bán dẫn hoặc giáo dục đào tạo kỹ thuật tại Việt Nam. Tuy nhiên, việc thiếu hụt nhân lực chất lượng cao có thể trở thành thách thức nếu không có các chính sách đào tạo và thu hút nhân tài hiệu quả. Việc thắt chặt đầu vào cho thấy quyết tâm nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, nhưng cũng đặt ra bài toán về việc làm sao để mở rộng quy mô đào tạo nhanh chóng và hiệu quả.