Việt Nam đang định hình lại chiến lược thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) trong giai đoạn Đổi Mới 2.0. Thay vì chỉ tập trung vào việc thu hút các dự án lớn để tạo tăng trưởng, mục tiêu hiện nay là tìm kiếm những dòng vốn có khả năng thẩm thấu sâu vào nền kinh tế, bồi đắp chuỗi cung ứng, nâng cao tiêu chuẩn vận hành, và nuôi dưỡng năng lực doanh nghiệp Việt, đồng thời thúc đẩy đổi mới sáng tạo, chuyển đổi xanh và chuyển đổi số.
Diễn biến chi tiết
FDI đã và đang là một trong những động lực tăng trưởng kinh tế quan trọng nhất của Việt Nam kể từ sau Đổi Mới 1986. Khu vực FDI đóng góp gần 355 tỷ USD cho đầu tư phát triển (lũy kế đến 31/3/2026), chiếm khoảng 20–25% tổng vốn đầu tư toàn xã hội. Nghị quyết số 10-NQ/TW ngày 8/6/2026 của Bộ Chính trị đã đánh giá cao vai trò của khu vực kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài trong việc bổ sung nguồn lực, thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh tế, đổi mới mô hình tăng trưởng, hình thành các ngành công nghiệp chủ lực và mở rộng thị trường xuất khẩu, đưa Việt Nam tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.
Tuy nhiên, Nghị quyết cũng chỉ ra những hạn chế cần khắc phục, đặc biệt là việc chất lượng và hiệu quả thu hút, quản lý, sử dụng đầu tư nước ngoài chưa thực sự tương xứng với tiềm năng. Tỷ lệ dự án FDI có giá trị gia tăng cao, công nghệ hiện đại vẫn còn khiêm tốn, và mối liên kết giữa doanh nghiệp FDI với doanh nghiệp nội địa chưa đủ mạnh mẽ.
Tác động & Nhận định
Việc chuyển hướng sang thu hút FDI chất lượng cao sẽ có tác động dài hạn đến cơ cấu kinh tế và năng lực cạnh tranh của Việt Nam. Điều này đòi hỏi chính phủ phải có những chính sách ưu đãi, hỗ trợ rõ ràng hơn cho các dự án công nghệ cao, thân thiện môi trường, và có khả năng lan tỏa công nghệ, tri thức. Đối với các nhà đầu tư nước ngoài, đây là tín hiệu cho thấy Việt Nam ưu tiên các dự án có giá trị gia tăng cao và cam kết phát triển bền vững. Đối với doanh nghiệp Việt Nam, đây là cơ hội để nâng cao năng lực cạnh tranh và tham gia sâu hơn vào chuỗi giá ứng toàn cầu. Thách thức đặt ra là làm sao để hiện thực hóa các mục tiêu này và tránh tình trạng FDI "chảy nhanh đi nhanh" mà không tạo ra giá trị bền vững.