Việt Nam đang nghiên cứu triển khai thử nghiệm đồng tiền kỹ thuật số quốc gia (CBDC) từ năm 2029. Ngân hàng Nhà nước sẽ bảo đảm giá trị cho đồng tiền này, như một phần của Đề án cải cách tổng thể thị trường tài chính Việt Nam đến năm 2045, nhằm vận hành thí điểm thị trường tài sản mã hóa.
Diễn biến chi tiết
Chính phủ Việt Nam đã giao Ngân hàng Nhà nước (NHNN) nhiệm vụ nghiên cứu, đề xuất cơ chế và triển khai thử nghiệm CBDC trong giai đoạn 2029-2030. Bộ Tài chính cùng các bộ, ngành liên quan sẽ phối hợp thực hiện. Theo Tổ chức Tiền tệ quốc tế (IMF), CBDC là tiền do ngân hàng trung ương mỗi quốc gia phát hành dưới dạng kỹ thuật số và được bảo đảm giá trị, tương tự như tiền mặt hiện hành. Điều này khác biệt căn bản so với các loại tiền mã hóa phi tập trung như Bitcoin hay Ethereum.
CBDC có thể được hình dung là phiên bản số của tiền mặt, cho phép người dùng thanh toán trực tiếp bằng tài sản kỹ thuật số do ngân hàng trung ương phát hành. Điều này khác với các hình thức thanh toán điện tử hiện tại (Internet Banking, ví điện tử), vốn chỉ là sự dịch chuyển tiền gửi giữa các tài khoản ngân hàng thương mại. Trong khi Bitcoin và Ethereum hoạt động trên mạng lưới phi tập trung, không có tổ chức phát hành và giá trị biến động theo cung – cầu, CBDC sẽ có tính pháp định và giá trị được neo bởi NHNN.
Tác động & Nhận định
Việc nghiên cứu và thử nghiệm CBDC cho thấy sự chủ động của Việt Nam trong việc thích ứng với xu hướng tài chính số toàn cầu.
- Minh bạch hóa giao dịch: CBDC có thể giúp tăng cường minh bạch trong các giao dịch tài chính.
- Hiệu quả thanh toán: Giảm chi phí và tăng tốc độ thanh toán, đặc biệt là các giao dịch liên ngân hàng và xuyên biên giới.
- Kiểm soát chính sách tiền tệ: Ngân hàng Trung ương sẽ có công cụ mới để điều hành chính sách tiền tệ hiệu quả hơn.
Tuy nhiên, cũng cần đánh giá kỹ lưỡng các rủi ro về an ninh mạng, bảo mật thông tin và tác động đến hệ thống ngân hàng thương mại truyền thống. Đây là một bước đi dài hơi và cần lộ trình rõ ràng để đảm bảo sự ổn định của hệ thống tài chính.