Nguồn vốn dành cho các dự án chuyển đổi xanh trên toàn cầu rất dồi dào, tuy nhiên, Việt Nam đang đối mặt với thách thức lớn trong việc thu hút dòng vốn này. Theo các chuyên gia, nguyên nhân chủ yếu là do nhiều dự án trong nước chưa đủ hấp dẫn, với hiệu quả tài chính thấp và cấu trúc chưa phù hợp với yêu cầu của nhà đầu tư quốc tế.
Diễn biến chi tiết
Báo cáo Quốc gia về Khí hậu và Phát triển (CCDR) của Ngân hàng Thế giới chỉ rõ, Việt Nam cần khoảng 368 tỷ USD vốn đầu tư bổ sung đến năm 2040 để thực hiện mục tiêu thích ứng biến đổi khí hậu và giảm phát thải. Trong đó, một nửa số vốn này được kỳ vọng đến từ khu vực tư nhân và các nhà đầu tư quốc tế.
Tại Hội nghị Tài chính xanh Việt Nam 2026, ông Paul Xavier, chuyên gia từ Tổ chức Tài chính Quốc tế (IFC), khẳng định nguồn vốn cho chuyển đổi xanh không thiếu. Tuy nhiên, các nhà đầu tư quốc tế tìm kiếm những thị trường có hệ thống phân loại xanh rõ ràng, dữ liệu minh bạch và danh mục dự án được chuẩn bị bài bản.
Ông Nguyễn Quang Thuân, Chủ tịch kiêm Tổng giám đốc FiinGroup, nhấn mạnh rằng tính hấp dẫn kinh tế và khả năng thu xếp tài chính là điểm nghẽn chính. Các dự án tại Việt Nam thường có cấu trúc chưa phù hợp với khẩu vị của nhà đầu tư quốc tế, đặc biệt là các dự án lớn nhưng thiếu cấu trúc tài chính chuyên nghiệp. Doanh nghiệp cũng ít nhận được sự hỗ trợ từ các đơn vị tư vấn đủ năng lực, khiến dự án khó khả thi trong mắt nhà đầu tư nước ngoài. Tình trạng tương tự cũng diễn ra ở các dự án hạ tầng lớn như metro hay đường cao tốc, nơi thiết kế dự án chưa theo kịp yêu cầu quốc tế.
Tác động & Nhận định
Việc chậm trễ trong việc chuẩn bị và cấu trúc các dự án xanh có thể khiến Việt Nam bỏ lỡ cơ hội tiếp cận nguồn vốn quan trọng, ảnh hưởng đến lộ trình đạt được mục tiêu về biến đổi khí hậu và phát triển bền vững. Để cải thiện tình hình, cần có:
- Tiêu chí minh bạch và rõ ràng cho các dự án xanh.
- Nâng cao năng lực tư vấn và chuẩn bị dự án cho các doanh nghiệp.
- Cải thiện cấu trúc tài chính để phù hợp hơn với yêu cầu của nhà đầu tư quốc tế.
Nếu không khắc phục những điểm nghẽn này, dòng vốn xanh dù dồi dào vẫn sẽ khó đổ vào Việt Nam, gây áp lực lên nguồn lực tài chính trong nước để thực hiện các mục tiêu môi trường.