Việt Nam đang đứng trước nguy cơ thiếu hụt điện năng nghiêm trọng trong giai đoạn tới do nhiều dự án phát triển nguồn và lưới điện bị chậm tiến độ. Cảnh báo này được đưa ra trong bối cảnh nhu cầu năng lượng phục vụ sản xuất công nghiệp và thu hút vốn FDI ngày càng tăng cao.
Chậm tiến độ các dự án nguồn điện trọng điểm
Theo thông tin từ Bộ Công Thương, áp lực thiếu điện có thể bắt đầu xuất hiện gay gắt từ năm 2027, thậm chí một số khu vực có nguy cơ thiếu hụt cục bộ sớm hơn. Nguyên nhân chủ yếu xuất phát từ việc triển khai các dự án thuộc Quy hoạch điện VIII gặp nhiều rào cản về cơ chế, giải phóng mặt bằng cũng như đàm phán hợp đồng mua bán điện (PPA). Tiến độ chậm trễ của các dự án nguồn lớn bao gồm điện khí LNG, nhiệt điện than và các dự án truyền tải liên vùng đang khiến hệ thống điện quốc gia đối mặt rủi ro lớn trong việc cân đối cung - cầu.
Tác động & Nhận định đối với nhà đầu tư
Tình trạng gián đoạn cung ứng điện năng sẽ gây tác động tiêu cực đến tăng trưởng kinh tế vĩ mô và tâm lý nhà đầu tư nước ngoài:
- Đe dọa mục tiêu kinh tế: Nhu cầu điện tăng trưởng nhanh là động lực cốt lõi cho mục tiêu tăng trưởng GDP cao. Thiếu điện sẽ cản trở kế hoạch dịch chuyển sản xuất công nghệ cao của các tập đoàn đa quốc gia vào Việt Nam.
- Áp lực lên cổ phiếu ngành điện: Các doanh nghiệp xây lắp điện (PC1, TV2) và các nhà phát triển năng lượng có năng lực tài chính tốt có thể được hưởng lợi khi chính phủ buộc phải đẩy nhanh việc tháo gỡ chính sách và cấp phép đầu tư.
- Chi phí vận hành gia tăng: Các doanh nghiệp sản xuất thâm dụng năng lượng (thép, xi măng, hóa chất) sẽ đối mặt với rủi ro chi phí vận hành tăng nếu phải sử dụng nguồn năng lượng thay thế hoặc chịu sự điều tiết phụ tải.