Phó Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (UBCKNN) Bùi Hoàng Hải khẳng định Việt Nam đang thực hiện đúng lộ trình và dự kiến sẽ đáp ứng các tiêu chí để được nâng hạng thị trường lên MSCI Emerging Markets vào năm 2030. Đối với S&P, ông Hải tin rằng Việt Nam đã đáp ứng đầy đủ các tiêu chí và việc công bố chỉ còn là vấn đề thời gian.
Diễn biến chi tiết
Theo cập nhật từ Chứng khoán BSC, MSCI thường công bố các quyết định nâng hạng thị trường vào tháng 6 hàng năm, chiếm 10/16 lần trong 17 năm qua. Tuy nhiên, MSCI cũng cho thấy sự linh hoạt khi công bố vào các thời điểm khác như tháng 5 và tháng 11, các mốc đánh giá định kỳ hàng quý. Điều này khác biệt so với FTSE Russell vốn tập trung vào tháng 9 hoặc tháng 3 cho các trường hợp đặc biệt.
Đáng chú ý, Liên minh tiền tệ và kinh tế Tây Phi (WAEMU) được đưa vào rổ chỉ số MSCI Frontier vào tháng 11/2016 dù trước đó không được đề cập. Từ năm 2023 đến 2025, MSCI chưa nâng hạng thêm quốc gia nào ngoài Latvia. Trong khi đó, Indonesia là thị trường duy nhất bị thay đổi điểm vào năm 2026, khi bị hạ bậc Information Flow từ "+" xuống "–" do lo ngại về minh bạch cấu trúc sở hữu và các dấu hiệu giao dịch đáng ngờ. Một yếu tố khác là thông tin chi tiết về thị trường không phải lúc nào cũng được công bố bằng tiếng Anh.
Đối với Việt Nam, báo cáo đánh giá năm 2026 cho thấy toàn bộ 18 tiêu chí của thị trường không thay đổi so với giai đoạn 2024-2025. Tuy nhiên, trong ba năm gần nhất, MSCI đã cải thiện một tiêu chí quan trọng của Việt Nam là Transferability (Khả năng chuyển nhượng): từ "-" lên "+" vào tháng 6/2024. Dù điểm số tổng thể không đổi, MSCI ghi nhận nhiều diễn biến mang tính định hướng tích cực như:
- Mô hình global broker đang được triển khai.
- Thành lập công ty CCP (Đối tác thanh toán bù trừ trung tâm) dự kiến vận hành vào đầu năm 2027.
Tác động & Nhận định
Thông tin từ Phó Chủ tịch UBCKNN cho thấy sự quyết tâm và lộ trình rõ ràng của Việt Nam trong việc nâng hạng thị trường chứng khoán. Việc MSCI ghi nhận sự cải thiện về tiêu chí Transferability là một bước tiến quan trọng, giúp tăng niềm tin cho nhà đầu tư nước ngoài. Các kế hoạch như mô hình global broker và thành lập CCP sẽ góp phần cải thiện cơ sở hạ tầng thị trường, giải quyết các vướng mắc về thanh toán bù trừ, một trong những rào cản chính hiện nay. Mặc dù mục tiêu 2030 còn khá xa, nhưng việc có một lộ trình cụ thể sẽ tạo động lực cho các nhà làm chính sách và các bên liên quan đẩy nhanh quá trình hoàn thiện các tiêu chí còn lại, đặc biệt là các vấn đề liên quan đến pre-funding (yêu cầu ký quỹ 100% trước giao dịch) và giới hạn tỷ lệ sở hữu nước ngoài. Điều này hứa hẹn sẽ thu hút dòng vốn ngoại mạnh mẽ hơn vào thị trường Việt Nam trong tương lai.