Việt Nam đang chạy đua với thời gian để đạt mục tiêu 100 tỷ USD kim ngạch xuất khẩu nông, lâm, thủy sản vào năm 2027. Với khoảng 500 ngày còn lại, ngành nông nghiệp cần bứt tốc nhưng đang vấp phải rào cản về vốn. Các doanh nghiệp mong muốn tăng gấp đôi công suất nhưng lo ngại về khả năng tiếp cận vốn vay từ ngân hàng, vốn vẫn đang thận trọng trong quản lý rủi ro.
Diễn biến chi tiết
Tại tọa đàm "Làm gì để xuất khẩu nông, lâm, thủy sản đạt 100 tỷ USD?", các nhà quản lý và chuyên gia đã nhấn mạnh những thách thức hiện tại. Theo ông Âu Anh Tuấn, Phó Cục trưởng Cục Hải quan, năm 2025, xuất khẩu nông, lâm, thủy sản đạt trên 70 tỷ USD, đóng góp 20 tỷ USD xuất siêu. Giai đoạn 2021-2025, kim ngạch xuất khẩu ngành này tăng trưởng bình quân 10-12%/năm. Trong 6 tháng đầu năm 2026, xuất khẩu đạt 35,88 tỷ USD, tuy nhiên, tốc độ tăng trưởng đã chậm lại, chỉ còn 6% so với cùng kỳ 2025.
Dù vậy, một số mặt hàng vẫn ghi nhận tăng trưởng mạnh mẽ: thủy sản tăng 11,4%, rau quả tăng 17,7% và sản phẩm chăn nuôi tăng 34%. Hải quan dự báo, dù tổng thể có tăng trưởng, tốc độ sẽ chậm lại do tăng trưởng kinh tế toàn cầu chậm, xu hướng bảo hộ thương mại gia tăng, biến động tỷ giá và chi phí logistics. Ngoài ra, các thị trường nhập khẩu lớn như Mỹ, EU ngày càng đặt ra các rào cản khắt khe hơn về tiêu chuẩn chất lượng, truy xuất nguồn gốc và phát triển bền vững.
Tác động & Nhận định
Việc đạt mục tiêu 100 tỷ USD xuất khẩu nông sản là yếu tố quan trọng để củng cố nền kinh tế và vị thế của Việt Nam trên trường quốc tế. Tuy nhiên, nếu không giải quyết được vấn đề nguồn vốn, các doanh nghiệp sẽ khó mở rộng sản xuất và nâng cao năng lực cạnh tranh. Điều này có thể ảnh hưởng đến:
- Khả năng cạnh tranh: Doanh nghiệp thiếu vốn khó đầu tư công nghệ, nâng cao chất lượng sản phẩm để đáp ứng tiêu chuẩn quốc tế.
- Tăng trưởng kinh tế: Mục tiêu xuất khẩu không đạt được sẽ ảnh hưởng đến tăng trưởng GDP và cân bằng cán cân thương mại.
- Thanh khoản ngân hàng: Ngân hàng cần cân bằng giữa quản lý rủi ro và hỗ trợ các ngành mũi nhọn, đặc biệt là nông nghiệp vốn có vai trò trụ cột. Việc nới lỏng dòng vốn có kiểm soát cho ngành nông sản có thể thúc đẩy tăng trưởng nhưng cũng đi kèm rủi ro nợ xấu nếu không được đánh giá kỹ lưỡng.
Chính phủ và các bộ, ngành cần có chính sách khuyến khích, tạo điều kiện để doanh nghiệp tiếp cận vốn dễ dàng hơn, đồng thời các ngân hàng cũng cần linh hoạt hơn trong việc đánh giá rủi ro cho lĩnh vực này, nhằm hỗ trợ đạt được mục tiêu xuất khẩu đầy tham vọng.