Việt Nam đang đẩy nhanh tiến độ thiết lập thị trường tín chỉ carbon, với mục tiêu khai trương sàn giao dịch chính thức vào năm 2028. Động thái này được kỳ vọng sẽ mở ra cơ hội thu hút hàng tỷ USD đầu tư từ thị trường carbon quốc tế, hỗ trợ Việt Nam đạt được mục tiêu giảm phát thải ròng bằng 0 (Net Zero) vào năm 2050.
Diễn biến chi tiết
Chính phủ đã ban hành Nghị định số 06/2022/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều của Luật Bảo vệ môi trường về giảm nhẹ phát thải khí nhà kính và bảo vệ tầng ôzôn, trong đó có lộ trình phát triển thị trường carbon. Theo đó, giai đoạn 2023-2027 tập trung vào việc xây dựng các quy định, hướng dẫn và thí điểm vận hành thị trường carbon. Từ năm 2028 trở đi, sàn giao dịch tín chỉ carbon sẽ chính thức hoạt động, cho phép các doanh nghiệp mua bán hạn ngạch phát thải và tín chỉ carbon.
Các doanh nghiệp có lượng phát thải lớn sẽ phải thực hiện kiểm kê khí nhà kính và được phân bổ hạn ngạch phát thải. Nếu vượt hạn ngạch, họ có thể mua tín chỉ carbon từ các doanh nghiệp khác hoặc từ các dự án giảm phát thải được chứng nhận. Ngược lại, những doanh nghiệp có phát thải thấp hơn hạn ngạch có thể bán phần dư thừa của mình.
Tác động & Nhận định
Việc hình thành sàn giao dịch carbon mang lại nhiều lợi ích quan trọng cho Việt Nam:
- Huy động vốn đầu tư: Thu hút nguồn vốn nước ngoài thông qua việc bán tín chỉ carbon cho các quốc gia hoặc doanh nghiệp có nhu cầu bù đắp phát thải.
- Thúc đẩy công nghệ xanh: Tạo động lực cho các doanh nghiệp đầu tư vào công nghệ sản xuất sạch hơn, hiệu quả năng lượng cao hơn để giảm phát thải và tạo ra tín chỉ carbon.
- Nâng cao hình ảnh quốc gia: Thể hiện cam kết mạnh mẽ của Việt Nam trong ứng phó với biến đổi khí hậu, nâng cao uy tín trên trường quốc tế.
- Đóng góp vào mục tiêu Net Zero: Là công cụ kinh tế quan trọng để đạt được mục tiêu giảm phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050. Tuy nhiên, việc xây dựng và vận hành thị trường này đòi hỏi một khuôn khổ pháp lý chặt chẽ và cơ chế giám sát minh bạch để đảm bảo hiệu quả và công bằng.