Chuyến thăm chính thức Ấn Độ của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm từ ngày 5-7/5, với điểm dừng chân tại Mumbai - trung tâm tài chính, đã khẳng định tầm quan trọng của thương mại trong quan hệ đối tác giữa hai quốc gia. Việt Nam và Ấn Độ đã nâng cấp quan hệ lên Đối tác Chiến lược Toàn diện Tăng cường, đặt mục tiêu nâng kim ngạch thương mại song phương lên 25 tỷ USD vào năm 2030, gấp 1,5 lần so với hiện nay.
Diễn biến chi tiết
Trong một thập kỷ qua, thương mại Việt - Ấn đã tăng trưởng mạnh mẽ, từ 5 tỷ USD vào năm 2016 lên 16,4 tỷ USD, tức gấp hơn ba lần. Tuy nhiên, theo Đại sứ Ấn Độ tại Việt Nam, ông Tshering W. Sherpa, con số này vẫn chiếm dưới 2% tổng kim ngạch thương mại toàn cầu tương ứng của mỗi nước, cho thấy tiềm năng còn rất lớn.
Một ví dụ điển hình là ngành nông sản. Ông Đặng Phúc Nguyên, Tổng thư ký Hiệp hội Rau quả Việt Nam, nhấn mạnh Ấn Độ là thị trường tiêu thụ khổng lồ với dân số 1,4 tỷ người và tầng lớp trung lưu khoảng 500 triệu người. Mặc dù vậy, xuất khẩu rau quả Việt Nam sang thị trường này hiện chỉ đạt khoảng 50-100 triệu USD mỗi năm. Nguyên nhân chủ yếu được chỉ ra là hàng rào thuế quan cao: chỉ thanh long được hưởng thuế ưu đãi khoảng 10%, trong khi nhiều loại trái cây khác chịu mức thuế từ 40-50%. Việt Nam cũng chưa có hiệp định thương mại tự do riêng với Ấn Độ.
Tác động & Nhận định
Việc nâng cấp quan hệ và đặt ra mục tiêu thương mại tham vọng cho thấy cam kết mạnh mẽ từ cả hai bên trong việc tháo gỡ các rào cản hiện có. Nếu các hàng rào thuế quan được loại bỏ hoặc giảm đáng kể, đặc biệt trong lĩnh vực nông sản, sẽ tạo động lực lớn cho xuất khẩu của Việt Nam, mang lại giá trị cao cho các doanh nghiệp sản xuất và xuất khẩu.
- Cơ hội mở rộng thị trường: Các doanh nghiệp Việt Nam có thể tiếp cận thị trường tiêu thụ khổng lồ của Ấn Độ, đặc biệt là tầng lớp trung lưu đang phát triển.
- Thúc đẩy xuất khẩu: Giảm thuế quan sẽ làm tăng tính cạnh tranh của hàng hóa Việt Nam, đặc biệt là rau quả, thúc đẩy kim ngạch xuất khẩu.
- Thu hút đầu tư: Mối quan hệ đối tác sâu rộng hơn có thể khuyến khích đầu tư từ Ấn Độ vào Việt Nam và ngược lại, tạo ra chuỗi giá trị mới.
Đây là tín hiệu tích cực cho nền kinh tế Việt Nam, đặc biệt là các ngành xuất khẩu và nông nghiệp, khi một thị trường tiềm năng lớn đang dần được mở cửa.