Tổng Công ty Xi măng Việt Nam (VICEM), doanh nghiệp xi măng lớn nhất cả nước, đang trong quá trình tái cơ cấu mạnh mẽ nhằm thoái vốn khỏi các lĩnh vực ngoài ngành và tập trung toàn lực vào hoạt động sản xuất kinh doanh cốt lõi là xi măng. Chủ tịch HĐTV VICEM Nguyễn Quốc Việt nhấn mạnh bài học về sự cần thiết phải chuyên tâm vào ngành nghề chính sau nhiều năm giải quyết hệ lụy từ đầu tư dàn trải.
Diễn biến chi tiết
Thực hiện Đề án cơ cấu lại giai đoạn 2021-2025, VICEM đã lên kế hoạch rút dần vốn khỏi các khoản đầu tư ngoài ngành. Theo đó, Tổng công ty dự kiến thoái vốn tại 15 đơn vị trong giai đoạn 2024-2025. Tuy nhiên, tiến độ này đang chậm hơn dự kiến khi đến nay mới chỉ hoàn thành thoái vốn tại Công ty Cổ phần Sông Đà 12. Nguyên nhân chính được chỉ ra là do thị trường chưa thuận lợi, nhiều khoản đầu tư không hấp dẫn, gây khó khăn trong việc tìm kiếm nhà đầu tư. Điều này ảnh hưởng trực tiếp đến mục tiêu thu hồi vốn để tái đầu tư vào hoạt động sản xuất xi măng.
Một nút thắt đáng kể khác là cơ chế chuyển giao vốn. Lãnh đạo VICEM cho biết, Tổng Công ty Đầu tư và Kinh doanh vốn Nhà nước (SCIC) hiện chỉ tiếp nhận phần vốn nhà nước trực tiếp, trong khi vốn tại các công ty con của VICEM lại được xác định là vốn của doanh nghiệp. Sự khác biệt này cản trở việc chuyển giao vốn trong nhiều trường hợp. VICEM hiện có 17 đơn vị thuộc diện thoái vốn và đang kỳ vọng vào đợt sửa đổi cơ chế sắp tới để tháo gỡ vướng mắc này.
Tác động & Nhận định
Quá trình tái cơ cấu và thoái vốn của VICEM, nếu thành công, sẽ giúp doanh nghiệp:
- Tập trung nguồn lực: Dồn vốn và năng lực quản lý vào lĩnh vực cốt lõi, nâng cao hiệu quả sản xuất kinh doanh xi măng.
- Cải thiện sức khỏe tài chính: Giảm gánh nặng từ các khoản đầu tư kém hiệu quả, tối ưu hóa cơ cấu tài sản.
Tuy nhiên, những thách thức về thị trường và cơ chế chính sách đang khiến quá trình này chậm lại, ảnh hưởng đến kế hoạch tài chính và đầu tư của VICEM. Việc sửa đổi cơ chế chuyển giao vốn sẽ là yếu tố then chốt giúp VICEM đẩy nhanh tiến độ thoái vốn và hoàn thành mục tiêu tái cơ cấu.