Dù sở hữu diện tích trồng lên đến hơn 46.000 ha, Việt Nam vẫn phải chi khoảng 30 triệu USD để nhập khẩu hạt mắc ca thô trong 7 tháng đầu năm nhằm phục vụ nhu cầu chế biến sâu đang bùng nổ.
Nhu cầu chế biến tăng vọt, nguồn cung nội địa chưa theo kịp
Theo số liệu từ Cục Hải quan, tổng kim ngạch xuất khẩu mắc ca 7 tháng đạt gần 34 triệu USD. Đáng chú ý, cơ cấu xuất khẩu có sự chuyển dịch rõ rệt: xuất khẩu hạt tươi giảm 11,2% xuống gần 18 triệu USD, trong khi các sản phẩm chế biến tăng vọt 346%, đạt gần 16 triệu USD. Sự mở rộng của các nhà máy chế biến nội địa kéo theo nhu cầu nguyên liệu đầu vào tăng cao và đòi hỏi tính ổn định lớn.
Tuy nhiên, dù cả nước có hơn 46.000 ha, sản lượng hạt tươi ước đạt chỉ hơn 20.000 tấn. Điển hình như tại Lâm Đồng, trong tổng số khoảng 16.000 ha, chỉ có 6.600 ha đang trong chu kỳ kinh doanh thu hoạch hạt. Do đặc thù cây lâu năm, diện tích trồng mới cần nhiều năm để đạt độ tuổi cho năng suất cao, dẫn đến tình trạng thiếu hụt cục bộ nguyên liệu phục vụ chế biến công nghiệp.
Tác động & Nhận định
- Cơ hội cho doanh nghiệp chế biến sâu: Sự chuyển dịch từ xuất khẩu thô sang chế biến giá trị gia tăng mở ra biên lợi nhuận tốt hơn cho các doanh nghiệp ngành hạt và nông sản.
- Thách thức chuỗi cung ứng: Áp lực phụ thuộc vào nguồn hạt nhập khẩu sẽ còn kéo dài thêm vài năm tới trước khi các vùng trồng mới đạt độ tuổi thu hoạch rộ.
- Nhà đầu tư nông nghiệp: Cần lưu ý chu kỳ hoàn vốn dài của nhóm cây trồng lâu năm, chú trọng liên kết bao tiêu để tối ưu chuỗi giá trị.