Chứng khoán Rồng Việt (VDSC) nhận định áp lực thanh khoản trong hệ thống ngân hàng những tháng đầu năm 2026 chủ yếu đến từ mất cân đối giữa huy động và tín dụng, thay vì chỉ là các yếu tố bên ngoài như lãi suất Fed hay tỷ giá. Đây là nguyên nhân chính khiến thanh khoản căng thẳng và mặt bằng lãi suất duy trì ở mức cao.
Diễn biến chi tiết
Trong bối cảnh thị trường liên ngân hàng biến động mạnh về lãi suất, đặc biệt kỳ hạn qua đêm, Ngân hàng Nhà nước (NHNN) đã phải thường xuyên sử dụng nghiệp vụ thị trường mở (OMO) để điều tiết thanh khoản. Cụ thể, trong tháng 5/2026, NHNN đã hút ròng thanh khoản ba tuần liên tiếp qua kênh OMO, giảm lượng vốn lưu hành từ 320.000 - 330.000 tỷ đồng xuống dưới 290.000 tỷ đồng. Sau đó, trong tuần cuối tháng 5/2026 (25-29/5), NHNN đã bơm ròng hơn 30.700 tỷ đồng, đưa tổng dư nợ OMO lưu hành lên khoảng 332.000 tỷ đồng vào cuối tháng. Diễn biến này khiến lãi suất cho vay qua đêm trên thị trường liên ngân hàng dao động quanh 5-6% trong ba tuần đầu tháng, sau đó tăng lên 7-7,6% vào cuối tháng do áp lực thanh khoản cuối kỳ.
Tác động & Nhận định
VDSC cho rằng các công cụ như OMO hay FX Swap chỉ mang tính chất "giảm sốc" thanh khoản ngắn hạn, không thể giải quyết triệt để vấn đề thanh khoản và hạ nhiệt mặt bằng lãi suất nếu những mất cân đối cấu trúc giữa huy động và tín dụng chưa được xử lý. Dư địa hỗ trợ thanh khoản qua OMO đang dần thu hẹp. Điều này cho thấy sự thận trọng của NHNN trong việc sử dụng các công cụ thị trường mở để tránh tạo ra hiệu ứng ngược hoặc làm trầm trọng thêm các vấn đề vĩ mô tiềm ẩn.