Mặc dù số lượng đơn hàng không có dấu hiệu suy giảm, hàng ngàn chủ shop kinh doanh trực tuyến trên các sàn thương mại điện tử tại Việt Nam đang đối mặt với tình trạng "rơi rụng" hoặc phải đóng cửa. Nguyên nhân chính được chỉ ra là sự gia tăng mạnh mẽ của các loại chi phí, từ phí sàn, thuế đến chi phí vận hành và marketing, làm bào mòn lợi nhuận của các nhà bán hàng.
Diễn biến chi tiết
Chị Thân Thủy Đài Trang, chủ một doanh nghiệp kinh doanh đồ chơi trẻ em tại TP.HCM, hoạt động trên Shopee, Lazada và TikTok từ năm 2021, cho biết tình hình kinh doanh hiện tại vô cùng khó khăn. Cụ thể, phí sàn thương mại điện tử dự kiến tăng từ 24% lên gần 30% bắt đầu từ ngày 1/7/2025. Ngoài ra, theo quy định mới, các sàn sẽ tự động trừ 1,5% thuế thu nhập cá nhân của hộ kinh doanh. Trước đây, thuế khoán cho hộ kinh doanh chỉ khoảng 2 triệu đồng/năm, nhưng hiện nay, chi phí này đã tăng lên đáng kể, làm giảm đáng kể biên lợi nhuận của các shop. Nhiều chủ shop cho rằng các sàn đang siết chặt chính sách để tối ưu lợi nhuận trong bối cảnh cạnh tranh gay gắt.
Tác động & Nhận định
- Giảm lợi nhuận: Việc tăng phí sàn và áp dụng thuế tự động trực tiếp làm giảm lợi nhuận của các nhà bán hàng, đặc biệt là các hộ kinh doanh nhỏ và vừa với nguồn vốn hạn chế.
- Thúc đẩy cạnh tranh: Sức ép chi phí có thể khiến các shop phải tìm cách tối ưu hoạt động, giảm giá hoặc chuyển hướng kinh doanh, tạo ra môi trường cạnh tranh khốc liệt hơn.
- Thay đổi chiến lược: Các nhà đầu tư và chủ shop cần đánh giá lại chiến lược kinh doanh trên sàn TMĐT, cân nhắc đa dạng hóa kênh bán hàng hoặc tập trung vào các sản phẩm có biên lợi nhuận cao hơn để duy trì hoạt động.
- Tác động đến thị trường TMĐT: Tình trạng nhiều shop rời bỏ sàn có thể dẫn đến sự tập trung hơn vào các thương hiệu lớn hoặc những nhà bán hàng có khả năng chịu đựng chi phí cao hơn, làm thay đổi cấu trúc thị trường TMĐT Việt Nam.
Tình hình này phản ánh một xu hướng chung khi các nền tảng lớn tìm cách thương mại hóa và tối đa hóa lợi nhuận từ hệ sinh thái của họ, gây áp lực lên các nhà bán hàng nhỏ lẻ.