FTSE Russell đã chính thức thêm 27 cổ phiếu Việt Nam vào rổ chỉ số FTSE Global All Cap trong kỳ rà soát tháng 9, đánh dấu lần đầu tiên Việt Nam gia nhập hệ thống FTSE Global Equity Index Series (GEIS) sau khi được nâng cấp từ thị trường cận biên lên mới nổi thứ cấp. Động thái này dự kiến sẽ tạo ra nhu cầu mua từ các quỹ đầu tư thụ động sử dụng chỉ số FTSE làm tham chiếu, qua đó thúc đẩy dòng tiền vào thị trường chứng khoán Việt Nam.
Diễn biến chi tiết
Tuy nhiên, danh sách này lại thiếu vắng nhiều cổ phiếu "quen mặt" với nhà đầu tư Việt Nam như MWG, TCB, REE, SAB, FRT, DPM. Sự vắng mặt này không phải do đánh giá tiêu cực của FTSE về các doanh nghiệp, mà chủ yếu liên quan đến các bộ lọc về khả năng đầu tư mà FTSE áp dụng. Đối với kỳ gia nhập đầu tiên, toàn bộ cổ phiếu Việt Nam được xem xét, nhưng phải vượt qua các tiêu chí nghiêm ngặt về quy mô, thanh khoản và khả năng đầu tư. Dữ liệu để xác định các tiêu chí này được chốt vào ngày làm việc cuối cùng của tháng 6.
Theo phương pháp của FTSE, các cổ phiếu được xếp hạng theo vốn hóa toàn phần và sau đó áp dụng các bộ lọc sau:
- Free float (tỷ lệ cổ phiếu tự do chuyển nhượng): Yêu cầu trên 5%; cổ phiếu có free float từ 5% trở xuống thường bị loại.
- Room ngoại (giới hạn sở hữu nước ngoài): Phần room nước ngoài còn trống (foreign headroom) phải bằng ít nhất 20% giới hạn sở hữu nước ngoài của cổ phiếu.
- Thanh khoản: Với cổ phiếu mới, giá trị giao dịch phải đạt ngưỡng tối thiểu trong ít nhất 10/12 tháng trước kỳ rà soát.
Tác động & Nhận định
Sự vắng mặt của các mã cổ phiếu lớn, nổi bật trong danh sách FTSE Global All Cap, đặc biệt là do yếu tố "room ngoại", cho thấy một hạn chế trong việc thu hút dòng vốn ngoại vào các doanh nghiệp hàng đầu đã hết hoặc gần hết room. Điều này có thể khiến các quỹ thụ động bỏ lỡ một số mã có chất lượng cao tại Việt Nam. Về mặt tích cực, việc Việt Nam được nâng hạng và đưa vào các bộ chỉ số của FTSE là một tín hiệu tốt, cho thấy sự công nhận của thị trường quốc tế đối với sự phát triển của thị trường chứng khoán Việt Nam. Tuy nhiên, để tối ưu hóa lợi ích từ việc nâng hạng, các cơ quan quản lý và doanh nghiệp cần tiếp tục nỗ lực cải thiện các tiêu chí về khả năng đầu tư, đặc biệt là vấn đề nới room ngoại, nhằm thu hút toàn diện hơn các nhà đầu tư nước ngoài.