Các ngân hàng đã liên tục điều chỉnh tăng lãi suất huy động trong những tháng đầu năm 2026, đưa mặt bằng lãi suất tiết kiệm lên mức cao nhất kể từ cuối năm 2023. Tuy nhiên, bất chấp nỗ lực này, tăng trưởng tiền gửi toàn hệ thống vẫn chậm chạp, cho thấy khó khăn trong việc thu hút nguồn vốn từ khách hàng.
Diễn biến chi tiết
Từ cuối năm 2025, xu hướng tăng lãi suất huy động đã trở nên rõ nét, đảo chiều so với giai đoạn lãi suất thấp trong năm 2024 và phần lớn năm 2025. Thống kê thị trường cho thấy hàng chục ngân hàng đã liên tục tăng lãi suất 4-5 lần chỉ trong một quý, tập trung vào các kỳ hạn từ 6 đến 24 tháng nhằm thu hút vốn trung và dài hạn. Lãi suất huy động toàn hệ thống, cộng thêm các khoản khuyến mại, đã được đẩy lên khoảng 8-9% đối với kỳ hạn 6-12 tháng, tăng khoảng 1-2% so với cuối năm 2025. Đáng chú ý, ngay cả các ngân hàng quốc doanh cũng tham gia vào xu hướng này khi dòng tiền gửi có xu hướng dịch chuyển sang nhóm ngân hàng thương mại cổ phần (NHTMCP) có lãi suất cao hơn.
Tuy nhiên, theo báo cáo tài chính quý I/2026 của 27 ngân hàng trên sàn chứng khoán, tổng tiền gửi khách hàng chỉ đạt hơn 12,88 triệu tỷ đồng, tăng khoảng 0,6% so với cuối năm 2025 (tương đương 75.980 tỷ đồng). Mức tăng trưởng này chủ yếu đến từ một số ngân hàng có tốc độ huy động cao, trong khi 12/27 ngân hàng ghi nhận lượng tiền gửi khách hàng sụt giảm trong quý. Nổi bật là BIDV với mức giảm 82.031 tỷ đồng (-3,7%), Techcombank giảm 19.103 tỷ đồng (-3,1%) và Sacombank giảm 17.553 tỷ đồng (-2,8%).
Tác động & Nhận định
Việc ngân hàng khó khăn trong huy động vốn dù lãi suất tăng mạnh cho thấy thanh khoản hệ thống vẫn còn áp lực hoặc có những yếu tố khác đang hấp thụ dòng tiền. Điều này có thể ảnh hưởng đến khả năng cung ứng tín dụng cho nền kinh tế trong các quý tới. Đối với nhà đầu tư, xu hướng này phản ánh:
- Áp lực lợi nhuận biên của ngân hàng: Chi phí vốn tăng sẽ làm giảm biên lãi ròng (NIM) của các ngân hàng.
- Cơ hội cho người gửi tiền: Lãi suất cao giúp bảo toàn giá trị tiền gửi tốt hơn trong bối cảnh lạm phát.
- Dấu hiệu thị trường: Dòng tiền có thể đang tìm kiếm các kênh đầu tư khác hấp dẫn hơn hoặc thị trường đang hấp thụ một lượng tiền lớn thông qua các kênh khác (ví dụ như phát hành trái phiếu, hoạt động sản xuất kinh doanh).
Nếu tình trạng này tiếp diễn, Ngân hàng Nhà nước có thể sẽ phải có những động thái điều hành chính sách tiền tệ để ổn định thanh khoản và hỗ trợ tăng trưởng tín dụng.