Giá gạo xuất khẩu của Việt Nam và Thái Lan đã tăng mạnh kể từ đầu tháng 4, đạt mức cao nhất trong gần một năm. Tuy nhiên, dù giá gạo thơm 5% tấm của Việt Nam đã tăng lên 500 USD/tấn và Jasmine lên 469 USD/tấn, nông dân và doanh nghiệp trong nước lại không thu được lợi nhuận đáng kể do chi phí sản xuất tăng vọt.
Diễn biến chi tiết
Giá gạo toàn cầu ấm trở lại sau một thời gian dài trầm lắng, chủ yếu do ảnh hưởng của hiện tượng El Nino làm giảm nguồn cung và căng thẳng địa chính trị ở Trung Đông. Theo Hiệp hội Lương thực Việt Nam (VFA), giá gạo xuất khẩu liên tục tăng. Tương tự, giá gạo 5% tấm của Thái Lan cũng tăng khoảng 10% so với tháng trước.
Thực tế, chi phí sản xuất lúa của nông dân đã tăng từ 30-40% so với năm trước. Các yếu tố như giá phân bón, thuốc bảo vệ thực vật, công lao động và đặc biệt là chi phí vận chuyển tăng cao đã làm bào mòn lợi nhuận. Bên cạnh đó, tình trạng thu mua của thương lái thường đẩy giá lên cao khi thu hoạch, nhưng sau đó lại giảm mạnh, khiến nông dân khó nắm bắt cơ hội bán được giá tốt nhất.
Tác động & Nhận định
- Giảm lợi nhuận nông dân: Dù giá bán tăng, chi phí đầu vào tăng cao khiến biên lợi nhuận của nông dân bị thu hẹp đáng kể, thậm chí có thể hòa vốn hoặc lỗ nếu không quản lý tốt chi phí.
- Thách thức cho doanh nghiệp xuất khẩu: Các doanh nghiệp cũng đối mặt với chi phí thu mua và vận chuyển tăng, làm giảm sức cạnh tranh trên thị trường quốc tế, dù nhu cầu gạo toàn cầu đang cao.
- Rủi ro lạm phát lương thực: Sự tăng giá này, nếu kéo dài mà không có giải pháp hỗ trợ nông dân, có thể dẫn đến những hệ lụy dài hạn về an ninh lương thực và ổn định xã hội.
Nhà đầu tư cần theo dõi sát sao các chính sách hỗ trợ nông nghiệp và biến động giá cả hàng hóa toàn cầu, đặc biệt là các mặt hàng nông sản như gạo, có thể ảnh hưởng đến lạm phát và sức mua trong nước.