Sản lượng vải thiều năm 2026 được dự báo sụt giảm đáng kể, với một số vùng ghi nhận mức giảm lên đến 50% so với năm trước. Tình trạng này khiến giá vải thiều tăng cao ngay từ đầu vụ và dự kiến sẽ tiếp tục neo ở mức cao kỷ lục, ngay cả khi vào chính vụ thu hoạch.
Diễn biến chi tiết
Theo Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật (Bộ Nông nghiệp và Môi trường), nguyên nhân chính của sự sụt giảm này là do thời tiết bất lợi đã ảnh hưởng nghiêm trọng đến quá trình phân hóa mầm hoa, ra hoa và đậu quả của cây vải.
Việt Nam hiện có khoảng 55.000 ha vải thiều, tập trung chủ yếu ở các tỉnh phía Bắc. Trong đó:
- Bắc Giang là vùng trồng lớn nhất với gần 29.800 ha, sản lượng năm nay ước đạt khoảng 95.000 tấn, chỉ bằng 59,5% kế hoạch và giảm mạnh so với 215.000 tấn của năm 2025.
- Hải Dương có diện tích khoảng 9.345 ha, sản lượng ước đạt 55.000 tấn, thấp hơn năm ngoái.
- Sản lượng vải sớm toàn quốc năm nay chỉ đạt khoảng 85.000-90.000 tấn, giảm 35-50% so với cùng kỳ.
Do nguồn cung khan hiếm, giá vải thiều đầu vụ đã tăng vọt. Giá thu mua tại vườn dao động từ 50.000-95.000 đồng/kg, mức cao nhất từ trước đến nay. Trên thị trường bán lẻ, vải chín sớm phổ biến ở mức 140.000-180.000 đồng/kg, thậm chí một số lô hàng chất lượng cao có thể lên tới 195.000-210.000 đồng/kg.
Tác động & Nhận định
- Đối với người tiêu dùng: Giá vải thiều tăng cao sẽ ảnh hưởng đến chi phí sinh hoạt, đặc biệt là vào mùa hè khi nhu cầu về trái cây tươi tăng lên.
- Đối với nông dân: Mặc dù sản lượng giảm, mức giá cao kỷ lục có thể bù đắp phần nào thiệt hại về sản lượng cho những hộ nông dân có vải đậu quả. Tuy nhiên, nhiều hộ vẫn sẽ chịu thiệt hại lớn do mất mùa hoàn toàn hoặc giảm sản lượng quá nhiều.
- Đối với ngành nông nghiệp: Tình trạng mất mùa do thời tiết cực đoan cho thấy sự cần thiết phải có các giải pháp ứng phó biến đổi khí hậu, như phát triển giống cây chịu hạn/chịu lạnh tốt hơn, hoặc áp dụng các công nghệ canh tác thông minh để giảm thiểu rủi ro.
Đây là một ví dụ điển hình về việc biến đổi khí hậu tác động trực tiếp đến chuỗi cung ứng nông sản và giá cả hàng hóa, gây ra những biến động kinh tế đáng kể.