Tại hội thảo “Tái cấu trúc các kênh dẫn vốn”, ông Bùi Hoàng Hải, Phó Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (UBCKNN), cho biết Việt Nam cần phát triển đồng bộ cả thị trường tín dụng và thị trường vốn, thay vì phụ thuộc vào một nguồn duy nhất. Ông cũng chỉ ra những thách thức hiện tại như tỷ lệ tín dụng trên GDP cao, hệ số an toàn vốn (CAR) của ngân hàng thấp và sự mất cân đối kỳ hạn giữa vốn huy động và nhu cầu vay của nền kinh tế.
Diễn biến chi tiết
Ông Bùi Hoàng Hải phân tích rằng tỷ lệ tín dụng trên GDP của Việt Nam hiện tương đương 146%, nhưng việc đánh giá là quá cao cần dựa trên cấu trúc tài chính của từng quốc gia (mô hình “bank-based” hay “market-based”). Một vấn đề đáng lưu ý là hệ số an toàn vốn (CAR) của hệ thống ngân hàng Việt Nam chỉ khoảng 12%, thấp hơn mức 15% ở nhiều quốc gia khác. Thêm vào đó, phần lớn vốn huy động có kỳ hạn ngắn, trong khi nhu cầu vay của nền kinh tế lại tập trung vào trung và dài hạn, tạo ra sự chênh lệch kỳ hạn đáng kể. Mối quan hệ giữa thị trường tín dụng và thị trường chứng khoán rất chặt chẽ; nếu lãi suất huy động tăng lên trên 10% và lãi suất cho vay ở mức 13-15%, thanh khoản và khả năng huy động vốn trên thị trường chứng khoán sẽ bị ảnh hưởng nghiêm trọng.
Tác động & Nhận định
Những nhận định từ lãnh đạo UBCKNN cho thấy định hướng chính sách sẽ tập trung vào việc hoàn thiện hạ tầng, mở rộng sản phẩm và thu hút dòng vốn dài hạn cho nền kinh tế. Các giải pháp ngắn hạn như tháo gỡ điểm nghẽn hành chính hay mở rộng khả năng tiếp cận cho nhà đầu tư nước ngoài chỉ mang lại tác động giới hạn. Về dài hạn, để thị trường chứng khoán thực sự trở thành kênh dẫn vốn hiệu quả, cần những thay đổi cấu trúc và chất lượng thị trường. Điều này bao gồm việc cải thiện hệ số an toàn vốn của ngân hàng và cân bằng lại kỳ hạn vốn huy động – cho vay, nhằm giảm áp lực lên thị trường tín dụng và tạo điều kiện cho thị trường vốn phát triển bền vững.