Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) vừa đạt được thỏa thuận quan trọng với Mỹ, cho phép nước này tiếp cận các loại chip trí tuệ nhân tạo (AI) tiên tiến mà không cần giấy phép. Đặc quyền này được đưa ra sau khi UAE hỗ trợ Mỹ thực hiện các cuộc không kích vào Iran. Đây là thành quả của nhiều năm vận động từ phía UAE nhằm đa dạng hóa nền kinh tế, đồng thời cho thấy tầm quan trọng ngày càng tăng của chất bán dẫn trong các mối quan hệ ngoại giao.
Diễn biến chi tiết
Theo quyết định mới từ Bộ Thương mại Mỹ, Chính phủ UAE và các công ty được phê duyệt sẽ miễn xin giấy phép khi mua các bộ xử lý bán dẫn, một số loại vệ tinh thương mại, thiết bị quân sự và hàng lưỡng dụng cho điện hạt nhân dân sự. Đây là đặc quyền mà chưa quốc gia Trung Đông nào khác (bao gồm cả Israel hay Ả-rập Xê-út) nhận được. Bộ Thương mại Mỹ lý giải quyết định này dựa trên sự hỗ trợ của UAE trong chiến dịch quân sự của Mỹ tại Iran, cùng với vị thế đối tác thương mại lớn nhất của Washington tại Trung Đông. Ngoài ra, UAE cũng đã cam kết đầu tư hơn 1.000 tỷ USD vào Mỹ.
Trước đây, các chính quyền Mỹ đã tỏ ra quan ngại về nguy cơ rò rỉ công nghệ nhạy cảm, đặc biệt là dòng chip Blackwell của Nvidia, sang Trung Quốc nếu UAE được tiếp cận. Tuy nhiên, công ty G42 của UAE đã thoái vốn khỏi tập đoàn Huawei và cắt đứt quan hệ với các công ty công nghệ Trung Quốc, giảm bớt lo ngại này. Mặc dù vậy, vẫn có một số lo ngại từ các Thượng nghị sĩ Mỹ về nguy cơ rủi ro an ninh quốc gia.
Tác động & Nhận định
Quyết định này mang lại lợi thế lớn cho UAE trong việc phát triển ngành công nghệ AI, giúp đa dạng hóa nền kinh tế khỏi sự phụ thuộc vào dầu mỏ. Đối với Mỹ, đây là một phần thưởng chiến lược nhằm củng cố mối quan hệ đồng minh và ảnh hưởng tại Trung Đông, đặc biệt trong bối cảnh cạnh tranh công nghệ với Trung Quốc. Việc chip bán dẫn trở thành công cụ ngoại giao thể hiện tầm quan trọng chiến lược của công nghệ cao trong địa chính trị hiện đại. Đối với nhà đầu tư, đặc quyền này có thể thúc đẩy sự phát triển của các công ty công nghệ tại UAE và tạo ra cơ hội mới trong lĩnh vực AI. Tuy nhiên, nó cũng đặt ra câu hỏi về tính công bằng và sự phân bổ công nghệ nhạy cảm trong bối cảnh căng thẳng địa chính trị.