Theo thống kê thị trường tính đến cuối quý 3/2026, tổng dư nợ cho vay tại các công ty chứng khoán (gồm cho vay ký quỹ margin và ứng trước tiền bán) ước đạt khoảng 455.000 tỷ đồng, tăng 10.000 tỷ đồng so với quý trước và lập kỷ lục lịch sử mới. Cùng thời điểm ngày 30/9/2026, tổng vốn hóa hai sàn HoSE và HNX giảm gần 248.000 tỷ đồng về mức 9 triệu tỷ đồng, khiến tỷ lệ margin trên vốn hóa vọt lên 5,1%.
Vì sao margin lập đỉnh nhưng thanh khoản thị trường lại giảm?
Trái ngược với quy mô cho vay kỷ lục, VN-Index trong quý 3/2026 giảm gần 4,7%. Thanh khoản khớp lệnh bình quân trên HoSE vào tháng 9 chỉ đạt hơn 13.403 tỷ đồng/phiên, giảm hơn 60% so với cùng kỳ năm trước. Trong khi một số công ty chứng khoán bán lẻ ghi nhận đòn bẩy cá nhân sụt giảm (như VPS giảm gần 6.000 tỷ đồng dư nợ theo quý), dư nợ toàn thị trường vẫn tăng nhờ nhóm công ty có ngân hàng hậu thuẫn.
Theo ông Bùi Văn Huy, Tổng Giám đốc FIDT, phần lớn quy mô dư nợ hiện nay tập trung vào các khoản vay theo thỏa thuận riêng ("margin deal") phục vụ tổ chức, lãnh đạo doanh nghiệp và cổ đông lớn. Cổ phiếu được dùng làm tài sản bảo đảm thay vì phục vụ lướt sóng, đồng thời phản ánh sự dịch chuyển nhu cầu vốn từ kênh trái phiếu sang cấu trúc tài trợ gắn với cổ phiếu.
Tác động tới nhà đầu tư
Hiện tượng tỷ lệ đòn bẩy đạt đỉnh trong lúc thanh khoản ảm đạm tạo ra nhiều rủi ro tiềm ẩn mà nhà đầu tư cần thận trọng theo dõi:
- Rủi ro đòn bẩy ngầm: Các khoản nợ vay cá nhân bằng tài sản bảo đảm là cổ phiếu không hiển thị trên bảng cân đối kế toán doanh nghiệp niêm yết, khiến thị trường khó định lượng rủi ro tín dụng thực tế.
- Nguy cơ giải chấp chéo: Khi thị trường chung điều chỉnh sâu, các "margin deal" quy mô lớn nếu bị kích hoạt lệnh bán giải chấp sẽ gây áp lực bán tháo lan tỏa lên toàn thị trường.
- Sự phân hóa nguồn vốn: Toàn sàn có 18 công ty chứng khoán vượt mốc dư nợ 10.000 tỷ đồng, trong đó 2/3 thuộc nhóm sở hữu hậu thuẫn ngân hàng, cho thấy dòng tiền margin đang phụ thuộc lớn vào hệ sinh thái ngân hàng.
Dữ liệu thị trường liên quan
Số liệu từ cơ sở dữ liệu TitanLabs, cập nhật phiên 23/10/2026; bấm vào mã để xem hồ sơ đầy đủ (định giá, dòng tiền, kỹ thuật).
| Mã | Giá | Phiên | P/E | Khối ngoại ròng 5 phiên |
|---|---|---|---|---|
| VPS | 8.300đ | 0,00% | 6,1 | 0 tỷ |