Trung Quốc đã vươn lên trở thành thị trường nhập khẩu thủy sản lớn nhất của Việt Nam trong 6 tháng đầu năm 2026, với kim ngạch đạt gần 1,4 tỷ USD, tăng 40% so với cùng kỳ. Động thái này đánh dấu sự dịch chuyển quan trọng trong cơ cấu thị trường xuất khẩu thủy sản của Việt Nam, khi Trung Quốc vượt qua Mỹ – quốc gia chỉ nhập gần 898 triệu USD trong cùng giai đoạn.
Diễn biến chi tiết
Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, tổng kim ngạch xuất khẩu thủy sản của Việt Nam trong nửa đầu năm đạt hơn 5,7 tỷ USD, tăng 11,4% so với cùng kỳ năm ngoái. Nếu tính cả Hong Kong, kim ngạch xuất khẩu sang khu vực này đạt khoảng 1,5 tỷ USD, tăng gần 38%. Nhật Bản đứng thứ ba với gần 788 triệu USD, cho thấy sự tăng trưởng ổn định.
Các doanh nghiệp thủy sản Việt Nam đang có xu hướng chuyển dịch mạnh mẽ sang thị trường Trung Quốc. Đại diện Công ty cổ phần Nam Việt cho biết, sau khi đối mặt với tình trạng thiếu hụt nguyên liệu trong quý I, doanh nghiệp đã nhận thấy giá nguyên liệu và giá bán cùng giảm trong quý II. Trong bối cảnh chi phí vận chuyển đến các thị trường xa như Mỹ và châu Âu vẫn ở mức cao, Trung Quốc nổi lên như một lựa chọn hấp dẫn hơn nhờ:
- Khoảng cách địa lý gần, giúp giảm cước logistics.
- Thời gian thu hồi vốn nhanh.
- Yêu cầu nhập khẩu không quá khắt khe.
- Thuận lợi cho việc xuất khẩu qua cửa khẩu biên giới, đặc biệt với các mặt hàng tươi sống, giúp tiết kiệm chi phí bảo quản.
Trong khi đó, xuất khẩu sang Mỹ tiếp tục đối mặt nhiều thách thức, đặc biệt là các quy định siết chặt theo Đạo luật Bảo vệ động vật biển có vú (MMPA).
Tác động & Nhận định
Sự dịch chuyển thị trường sang Trung Quốc mang lại cơ hội lớn cho ngành thủy sản Việt Nam, giúp giảm phụ thuộc vào các thị trường truyền thống như Mỹ và châu Âu vốn đang ngày càng gia tăng các rào cản thương mại. Việc tối ưu hóa chi phí logistics và thời gian vận chuyển sẽ giúp các doanh nghiệp cải thiện biên lợi nhuận, đặc biệt trong bối cảnh cạnh tranh toàn cầu gay gắt. Tuy nhiên, việc đa dạng hóa thị trường vẫn là yếu tố then chốt để đảm bảo sự phát triển bền vững và giảm thiểu rủi ro từ sự tập trung quá mức vào một thị trường duy nhất.