Trung Quốc đã ghi nhận những thành quả đáng kể trong việc cải thiện chất lượng không khí và tiết kiệm chi phí y tế, ước tính gần 24 tỷ USD, sau 7 năm áp dụng chính sách siết chặt tiêu chuẩn nhiên liệu từ China V lên China VI. Đây là kết quả nghiên cứu được ông Bo Jiang từ Đại học Giao thông Tây An-Liverpool (Trung Quốc) chia sẻ tại hội thảo của Hiệp hội Kinh tế lượng - Đông và Đông Nam Á (AMES 2026).
Diễn biến chi tiết
Ngành giao thông vận tải tại Trung Quốc là một trong những nguồn gây ô nhiễm chính, chiếm 15-18% bụi mịn PM2.5 và 17-25% PM10. Trước thực trạng ô nhiễm không khí nghiêm trọng, Bắc Kinh đã triển khai hàng loạt chính sách kiểm soát khí thải, bao gồm chuyển đổi sang xe điện, hạn chế lái xe và đặc biệt là nâng cấp tiêu chuẩn nhiên liệu. Từ China III (năm 2009), Trung Quốc đã dần siết chặt lên mức China VI, với giai đoạn VI-a áp dụng từ năm 2019 và VI-b từ năm 2023. Chuẩn China VI quy định hàm lượng lưu huỳnh chỉ 10mg/l, benzene 0,8%, và olefins 18% (VI-a) hoặc 15% (VI-b).
Nghiên cứu của ông Bo Jiang và các học giả đã phân tích dữ liệu từ 334 thành phố, chia thành 8 nhóm dựa trên thời điểm áp dụng chính sách, để bóc tách tác động kinh tế cụ thể của việc siết chuẩn nhiên liệu này.
Tác động & Nhận định
Việc siết chặt tiêu chuẩn nhiên liệu đã mang lại lợi ích kép cho Trung Quốc
- Cải thiện chất lượng không khí: Giảm đáng kể lượng khí thải độc hại từ phương tiện giao thông, đặc biệt là bụi mịn PM2.5 và PM10, trực tiếp nâng cao sức khỏe cộng đồng.
- Tiết kiệm chi phí y tế: Ước tính gần 24 tỷ USD chi phí y tế đã được tiết kiệm nhờ giảm các bệnh liên quan đến ô nhiễm không khí.
Chính sách này cho thấy cam kết của Trung Quốc trong việc giải quyết các vấn đề môi trường và thúc đẩy phát triển bền vững. Đây cũng là bài học kinh nghiệm quan trọng cho các quốc gia đang phát triển khác, bao gồm Việt Nam, trong việc cân bằng giữa phát triển kinh tế và bảo vệ môi trường thông qua các chính sách năng lượng và giao thông bền vững.