Bộ Thương mại Trung Quốc vừa công bố đề xuất kiểm soát xuất khẩu đối với 12 công nghệ then chốt dùng trong sản xuất thiết bị năng lượng mặt trời. Động thái này được đưa ra nhằm ngăn ngừa nguy cơ rò rỉ công nghệ và bảo vệ an ninh quốc gia. Theo VnExpress (dẫn nguồn từ Reuters), thời hạn lấy ý kiến đóng góp cho đề xuất này sẽ kéo dài đến ngày 15/11.
Những công nghệ nào nằm trong danh mục siết chặt?
Theo đề xuất mới, Bắc Kinh dự kiến cấm hoàn toàn việc xuất khẩu các công nghệ chế tạo tấm wafer siêu mỏng, pin mặt trời perovskite, pin xếp chồng đa lớp (tandem) và công nghệ sản xuất polysilicon bằng phương pháp tầng sôi. Đây đều là các giải pháp công nghệ cao giúp gia tăng mạnh mẽ hiệu suất chuyển đổi năng lượng cũng như tối ưu chi phí so với quy trình truyền thống.
Bên cạnh đó, giới chức Trung Quốc cũng muốn đưa vào diện hạn chế (chưa cấm hoàn toàn) đối với các kỹ thuật sản xuất pin mặt trời tiên tiến khác gồm TOPCon, HJT và XBC. Doanh nghiệp muốn chuyển giao các công nghệ này ra nước ngoài sẽ phải thực hiện thủ tục đăng ký nghiêm ngặt.
Tác động tới nhà đầu tư
Quyết định này của Trung Quốc có thể gây xáo trộn chuỗi cung ứng quang điện toàn cầu, đặc biệt là các thị trường phụ thuộc vào việc chuyển giao công nghệ:
- Đe dọa kế hoạch mở rộng toàn cầu: Theo Reuters, chính sách siết xuất khẩu công nghệ có thể cản trở kế hoạch phát triển chuỗi sản xuất tấm pin mặt trời của nhiều tập đoàn quốc tế, điển hình như Tesla tại Mỹ hay các dự án tự chủ năng lượng của Ấn Độ.
- Ảnh hưởng chuỗi sản xuất tại Đông Nam Á: Việt Nam vốn là cứ điểm sản xuất và lắp ráp pin mặt trời lớn có sự tham gia của nhiều doanh nghiệp vốn FDI. Việc Trung Quốc giữ độc quyền các công nghệ thế hệ mới có thể cản trở quá trình nâng cấp chuỗi giá trị và chuyển giao công nghệ cao vào các nhà máy tại khu vực.
- Rủi ro chi phí: Nguồn cung các thiết bị và nguyên liệu tiên tiến như polysilicon tầng sôi có thể bị thắt chặt, tạo áp lực chi phí lên các dự án năng lượng tái tạo đang chuẩn bị triển khai công nghệ mới.