Việc đàm phán về dự án đường ống dẫn khí Power of Siberia 2 (PoS2) giữa Nga và Trung Quốc đã kéo dài gần một thập kỷ và đang đứng trước bờ vực đổ vỡ. Trung Quốc được cho là đang đưa ra các yêu cầu về giá khí đốt khiến Nga khó chấp nhận. Đây là dự án quan trọng đối với Nga nhằm thay thế các tuyến đường ống sang châu Âu bị phá hủy vào năm 2022, trong bối cảnh nước này gặp khó khăn trong việc tìm đầu ra mới cho khí đốt sau các lệnh trừng phạt từ phương Tây.
Diễn biến chi tiết
Dự án PoS2 được kỳ vọng sẽ có công suất thiết kế 50 tỷ m³ khí đốt mỗi năm, vượt xa công suất 35 tỷ m³/năm của PoS1 hiện tại – tuyến đường ống xuất khẩu khí đốt lớn duy nhất của Nga. PoS2 dự kiến sẽ là một trong những đường ống dài nhất thế giới, kéo dài từ vùng Bắc Cực của Nga, đi qua Mông Cổ tới Trung Quốc, băng qua nhiều khu vực có điều kiện tự nhiên khắc nghiệt. Trong khi Nga đã thành công trong việc chuyển hướng xuất khẩu dầu sang châu Á, việc tìm kiếm thị trường mới cho khí đốt khó khăn hơn nhiều do yêu cầu về cơ sở hạ tầng đường ống tốn kém và thời gian xây dựng dài. Đối với Nga, PoS2 là một trong số ít lựa chọn còn lại để khai thác và xuất khẩu lượng khí đốt khổng lồ tại bán đảo Yamal. Ngược lại, đối với Trung Quốc, mặc dù đường ống này có thể cung cấp năng lượng giá rẻ cho các tỉnh kém phát triển ở Tây Bắc, nhưng Bắc Kinh đang dẫn đầu thế giới về năng lượng tái tạo, khiến việc bổ sung thêm nguồn khí đốt chỉ mang tính bổ sung trong cơ cấu năng lượng. Wall Street Journal cho biết, Trung Quốc đã đưa ra các đề xuất về giá khiến phía Nga thất vọng, dù Tổng thống Putin từng hy vọng đạt được thỏa thuận trong chuyến thăm Bắc Kinh gần đây.
Tác động & Nhận định
- Đối với Nga: Nếu PoS2 đổ vỡ, Nga sẽ gặp khó khăn lớn trong việc tìm đầu ra cho lượng khí đốt khổng lồ, ảnh hưởng nghiêm trọng đến doanh thu và chiến lược năng lượng dài hạn. Điều này làm gia tăng áp lực kinh tế lên Moscow sau các lệnh trừng phạt của phương Tây.
- Đối với Trung Quốc: Vị thế đàm phán mạnh mẽ cho phép Trung Quốc đạt được các thỏa thuận có lợi hơn về giá năng lượng, đồng thời củng cố vị thế của mình như một cường quốc năng lượng tái tạo.
- Đối với thị trường năng lượng toàn cầu: Sự bế tắc của PoS2 có thể ảnh hưởng đến dòng chảy khí đốt toàn cầu và giá cả, dù tác động trực tiếp lên Việt Nam có thể không đáng kể.
Diễn biến này cho thấy Trung Quốc đang tận dụng vị thế của mình để đạt được những điều khoản có lợi nhất trong bối cảnh Nga đang rất cần thị trường tiêu thụ khí đốt. Điều này phản ánh sự thay đổi trong cục diện địa chính trị và năng lượng toàn cầu, nơi Nga ngày càng phụ thuộc vào các đối tác châu Á.