Trong bối cảnh thỏa thuận đình chiến thương mại với cựu Tổng thống Mỹ Donald Trump, Trung Quốc đã khéo léo và thầm lặng củng cố kho vũ khí gây áp lực kinh tế của mình. Động thái này cho phép Bắc Kinh có thêm công cụ để phản ứng lại các thách thức địa chính trị và thương mại trong tương lai, không chỉ với Mỹ mà còn với các đối tác khác.
Diễn biến chi tiết
Trong suốt giai đoạn căng thẳng thương mại và sau đó là thỏa thuận 'Giai đoạn Một', Trung Quốc đã tập trung vào việc tự chủ công nghệ và phát triển thị trường nội địa, đồng thời đa dạng hóa chuỗi cung ứng. Một số công cụ mới bao gồm việc siết chặt kiểm soát dữ liệu, ban hành các luật chống độc quyền nhắm vào các công ty công nghệ lớn (cả trong và ngoài nước), và sử dụng áp lực tiêu dùng thông qua các chiến dịch truyền thông nhà nước để tẩy chay sản phẩm của các quốc gia bị coi là thù địch. Đặc biệt, việc đẩy mạnh sáng kiến Vành đai và Con đường (BRI) cũng là một cách để gia tăng ảnh hưởng kinh tế trên toàn cầu.
Tác động & Nhận định
Những động thái này của Trung Quốc có nhiều tác động đáng kể
- Đối với thương mại toàn cầu: Gia tăng rủi ro địa chính trị cho các công ty đa quốc gia hoạt động tại Trung Quốc, buộc họ phải xem xét lại chiến lược chuỗi cung ứng và đầu tư.
- Đối với Việt Nam: Việt Nam, với vị trí là mắt xích quan trọng trong chuỗi cung ứng toàn cầu và là đối tác thương mại lớn của Trung Quốc, có thể phải đối mặt với cả cơ hội (nhờ dịch chuyển sản xuất) và thách thức (từ các chính sách bảo hộ và áp lực kinh tế của Trung Quốc).
- Nhà đầu tư: Cần theo dõi sát sao các chính sách của Trung Quốc và tác động của chúng đến các ngành sản xuất, xuất khẩu của Việt Nam, đặc biệt là các ngành có sự phụ thuộc vào nguyên liệu hoặc thị trường Trung Quốc.