Căng thẳng công nghệ giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới tiếp tục leo thang sau khi truyền thông nhà nước Trung Quốc cảnh báo về nguy cơ bùng phát một cuộc "Chiến tranh Lạnh AI" với Mỹ, xuất phát từ các đề xuất kiểm soát công nghệ gắt gao hơn từ giới lãnh đạo Thung lũng Silicon.
Căng thẳng kiểm soát công nghệ bán dẫn và AI
Nguồn cơn bùng phát tranh cãi bắt nguồn từ việc CEO Anthropic - Dario Amodei công bố khuôn khổ kiểm soát rủi ro an toàn và đề xuất điều tiết tốc độ phát triển các mô hình AI tiên tiến. Đáng chú ý, người đứng đầu Anthropic kêu gọi Washington thắt chặt hơn nữa các biện pháp kiểm soát xuất khẩu chip tiên tiến sang Trung Quốc, đồng thời ngăn chặn các phòng thí nghiệm của nước này sao chép hay chắt lọc mô hình.
Đề xuất này nhanh chóng nhận được sự đồng thuận từ các tên tuổi lớn như Sam Altman (CEO OpenAI) và tỷ phú Elon Musk. Phản bác lại, tờ Thời báo Hoàn cầu của Trung Quốc cho rằng luận điểm an toàn chỉ là bình phong nhằm duy trì vị thế độc quyền của Mỹ và loại trừ Bắc Kinh khỏi chuỗi đổi mới sáng tạo AI toàn cầu.
Tác động & Nhận định
Cuộc đối đầu chiến lược trong lĩnh vực công nghệ cao đem lại nhiều tác động đáng chú ý:
- Chuỗi cung ứng bán dẫn toàn cầu: Áp lực phân mảnh chuỗi cung ứng công nghệ tiếp tục gia tăng, ảnh hưởng đến kế hoạch sản xuất chip và phần cứng AI trên thế giới.
- Cơ hội cho dòng vốn dịch chuyển: Xu hướng đa dạng hóa chuỗi giá trị bán dẫn ra ngoài Trung Quốc mở ra cơ hội thu hút dòng vốn FDI vào các quốc gia Đông Nam Á, trong đó có Việt Nam.
- Tâm lý thị trường: Sự cạnh tranh địa chính trị khốc liệt khiến nhóm cổ phiếu công nghệ quốc tế đối mặt với nhiều rủi ro biến động chính sách.