Trung Quốc vừa công bố các biện pháp kiểm soát xuất khẩu mới nhắm vào 10 công ty của Hoa Kỳ, bao gồm các nhà thầu quốc phòng và khai thác đất hiếm. Động thái này được Bắc Kinh đưa ra nhằm đáp trả việc Washington liên tục bổ sung các doanh nghiệp Trung Quốc vào "danh sách doanh nghiệp quân sự Trung Quốc" và được tuyên bố là để bảo vệ an ninh quốc gia. Các biện pháp này có hiệu lực từ ngày 22/6.
Diễn biến chi tiết
Trong số các công ty Mỹ bị ảnh hưởng có Aveox, một công ty có các hợp đồng quốc phòng hàng không vũ trụ với quân đội Mỹ, và Oshkosh Defense, hãng sản xuất các dòng xe quân sự. Đáng chú ý, hai công ty khai thác đất hiếm lớn là MP Materials và USA Rare Earth cũng nằm trong danh sách. Quyết định này được đưa ra chỉ một tháng sau chuyến thăm của Tổng thống Mỹ Donald Trump đến Bắc Kinh, nhằm mục đích ổn định mối quan hệ song phương.
Tuy nhiên, căng thẳng leo thang khi hai tuần trước đó, Washington công bố danh sách đen mới gồm 80 công ty và chi nhánh mà họ cho là đang hỗ trợ quân đội Trung Quốc, trong đó có các tập đoàn công nghệ lớn như Alibaba, Baidu, cùng các hãng xe điện như BYD và NIO. Phản ứng từ Bắc Kinh không chỉ dừng lại ở kiểm soát xuất khẩu; Bộ Tài chính Trung Quốc cũng thông báo cấm các cơ quan nhà nước mua sản phẩm từ 46 công ty Mỹ, bao gồm các nhà thầu quốc phòng lớn như Lockheed Martin, Raytheon và mảng quốc phòng của Boeing. Tuy nhiên, các công ty có vốn đầu tư của Mỹ đang hoạt động tại Trung Quốc sẽ được miễn trừ khỏi lệnh cấm này.
Tác động & Nhận định
- Leo thang căng thẳng thương mại và công nghệ: Các biện pháp trả đũa lẫn nhau giữa Mỹ và Trung Quốc cho thấy một sự leo thang đáng kể trong cuộc chiến thương mại và công nghệ, gây ra lo ngại về sự phân mảnh của chuỗi cung ứng toàn cầu.
- Ảnh hưởng đến ngành công nghiệp quốc phòng và đất hiếm: Việc nhắm mục tiêu vào các công ty quốc phòng và đất hiếm của Mỹ là một động thái chiến lược từ Trung Quốc, cho thấy sự sẵn sàng sử dụng các biện pháp kinh tế để đáp trả các chính sách của Mỹ.
- Rủi ro cho nhà đầu tư: Sự bất ổn trong quan hệ Mỹ-Trung có thể tạo ra rủi ro cho các nhà đầu tư, đặc biệt là những người có danh mục đầu tư liên quan đến các công ty bị ảnh hưởng trực tiếp hoặc gián tiếp bởi các lệnh trừng phạt.