Tổng thống Mỹ Donald Trump vừa đưa ra tuyên bố gây sốc về việc tái áp đặt phong tỏa hải quân đối với Iran. Đồng thời, ông Trump khẳng định Mỹ sẽ đóng vai trò “người bảo vệ” eo biển Hormuz và sẽ thu phí 20% giá trị hàng hóa đối với các chuyến hàng thương mại đi qua tuyến đường thủy huyết mạch này.
Diễn biến chi tiết
Ngày 13/7, trên mạng xã hội Truth Social, ông Trump viết: “Eo biển Hormuz đang MỞ và sẽ tiếp tục MỞ, dù có hoặc không có Iran. Chúng tôi sẽ khôi phục LỆNH PHONG TỎA IRAN, được gọi như vậy vì biện pháp này chỉ ngăn các tàu của Iran hoặc khách hàng của Iran ra vào. Tất cả các quốc gia khác sẽ được sử dụng eo biển một cách công bằng và tự do”.
Ông Trump nhấn mạnh rằng Mỹ sẽ trở thành “NGƯỜI BẢO VỆ EO BIỂN HORMUZ” và để đảm bảo sự công bằng, Mỹ sẽ được hoàn trả 20% giá trị của mọi lô hàng được vận chuyển. Khoản phí này nhằm trang trải mọi chi phí cần thiết cho nhiệm vụ bảo đảm an toàn và an ninh tại khu vực đầy biến động này của thế giới.
Phản ứng trước tuyên bố này, Bộ Chỉ huy Trung tâm Khatam al-Anbiya của quân đội Iran tuyên bố sẽ không cho phép Mỹ can thiệp vào việc quản lý eo biển Hormuz. Iran cảnh báo rằng mọi nỗ lực của quân đội Mỹ nhằm tổ chức hoạt động qua lại eo biển ngoài tuyến đường do Tehran quy định và không có sự phối hợp với lực lượng vũ trang Iran sẽ vấp phải “sự đáp trả mạnh mẽ”. Iran cũng tuyên bố bất kỳ quốc gia nào trong khu vực hợp tác với Mỹ trong vấn đề này sẽ bị coi là có hành động chiến tranh chống Iran, và nếu xung đột lan rộng, Mỹ cùng các đồng minh sẽ phải chịu trách nhiệm.
Tác động & Nhận định
- Giá dầu: Tuyên bố này có khả năng gây biến động mạnh trên thị trường dầu mỏ toàn cầu do eo biển Hormuz là tuyến đường vận chuyển khoảng 1/5 lượng dầu mỏ tiêu thụ hàng ngày của thế giới. Mọi sự gián đoạn hoặc tăng chi phí vận chuyển đều sẽ đẩy giá dầu lên cao.
- Thương mại quốc tế: Việc thu phí 20% sẽ làm tăng đáng kể chi phí logistics cho các doanh nghiệp, ảnh hưởng đến chuỗi cung ứng và giá cả hàng hóa trên toàn cầu.
- Địa chính trị: Động thái này làm gia tăng căng thẳng địa chính trị ở Trung Đông, tiềm ẩn nguy cơ xung đột vũ trang và ảnh hưởng tiêu cực đến ổn định khu vực cũng như toàn cầu.
- Kinh tế Việt Nam: Giá dầu tăng sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến chi phí sản xuất, vận tải và lạm phát tại Việt Nam. Sự bất ổn toàn cầu cũng có thể tác động đến hoạt động xuất nhập khẩu và đầu tư.
Nhà đầu tư cần theo dõi sát sao diễn biến tại khu vực này để đánh giá rủi ro và điều chỉnh danh mục đầu tư phù hợp.