Ngành chè Việt Nam đang đối mặt với bài toán giá trị gia tăng thấp khi phần lớn sản lượng vẫn ở dạng xuất khẩu thô với mức giá rẻ. Theo số liệu được công bố tại Diễn đàn kinh tế trà quốc tế 2026 do UBND tỉnh Thái Nguyên tổ chức, trong năm 2025, Việt Nam xuất khẩu khoảng 137.000 tấn chè, mang về gần 238 triệu USD.
Theo Báo Thanh Niên, mức giá xuất khẩu bình quân hiện chỉ đạt khoảng 1,74 USD/kg. Con số khiêm tốn này cho thấy Việt Nam chưa khai thác hết giá trị kinh tế của cây chè dù sở hữu nhiều vùng nguyên liệu lâu đời và nền văn hóa trà đặc sắc.
Thực trạng xuất thô của ngành chè ra sao?
Ông Nguyễn Ngọc Bình, Phó chủ tịch Hiệp hội Chè Việt Nam, Tổng thư ký Hội Khoa học công nghệ chè Việt Nam, nhận định mức giá bình quân 1,74 USD/kg chưa phản ánh được giá trị của các dòng sản phẩm đặc sản. Tuy nhiên, tình trạng "chỉ bán lá" đang kìm hãm vị thế của trà Việt trên thị trường quốc tế.
Để thoát khỏi bẫy xuất khẩu thô, các chuyên gia kiến nghị
- Đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo từ khâu trồng trọt đến chế biến sâu.
- Tự chủ chuỗi giá trị, số hóa nguồn gốc xuất xứ và đầu tư xây dựng thương hiệu quốc tế.
- Phát triển mô hình kinh tế trà kết hợp văn hóa và du lịch trải nghiệm tại các vùng nguyên liệu.
Tác động tới nhà đầu tư
- Doanh nghiệp ngành nông nghiệp & thực phẩm: Các đơn vị xuất khẩu nông sản đối mặt với biên lợi nhuận mỏng nếu tiếp tục xuất thô; cần rót vốn chuyển đổi dây chuyền chế biến tinh để tối ưu hóa giá trị.
- Nhà đầu tư theo dõi: Quá trình chuyển dịch sang mô hình chè hữu cơ, nông nghiệp sinh thái kết hợp du lịch tạo tiềm năng tăng trưởng trung hạn cho các doanh nghiệp xây dựng được thương hiệu riêng.