TPHCM đang phải đối mặt với một vấn đề môi trường cấp bách khi mỗi ngày có hơn 14.000 tấn rác sinh hoạt phát sinh. Đáng lo ngại, gần 60% lượng rác khổng lồ này vẫn đang được xử lý bằng phương pháp chôn lấp trực tiếp, bất chấp các mục tiêu đầy tham vọng về giảm chôn lấp và ứng dụng công nghệ đốt rác phát điện. Tiến độ chậm của nhiều dự án đã khiến thành phố liên tục lỡ hẹn với các cam kết môi trường đề ra.
Diễn biến chi tiết
TPHCM từng đặt mục tiêu đến năm 2020 giảm tỷ lệ chôn lấp rác sinh hoạt xuống tối đa 50% và xử lý một nửa lượng rác bằng công nghệ đốt phát điện. Tiếp đó, Nghị quyết Đại hội Đảng bộ TPHCM nhiệm kỳ 2020-2025 lại đề ra mục tiêu đến năm 2025, ít nhất 80% rác sinh hoạt được tái chế hoặc xử lý bằng công nghệ hiện đại. Tuy nhiên, cả hai mốc thời gian này đều không đạt được.
Hiện tại, trong số khoảng 14.000 tấn rác sinh hoạt mỗi ngày, gần 60% vẫn được đưa về chôn lấp tại các khu liên hợp xử lý chất thải rắn như Đa Phước và Tây Bắc. So với Bình Dương, nơi rác được phân loại để sản xuất phân compost, thu hồi vật liệu tái chế và đốt phần còn lại, TPHCM vẫn đang tụt hậu trong việc ứng dụng công nghệ xử lý tiên tiến. Tại Bà Rịa - Vũng Tàu, lượng rác phát sinh khoảng 1.100 tấn/ngày chủ yếu được xử lý bằng phương pháp chôn lấp hợp vệ sinh.
Tác động & Nhận định
Việc chậm trễ trong xử lý rác thải có thể gây ra nhiều tác động tiêu cực về môi trường, kinh tế và xã hội cho TPHCM:
- Môi trường: Gây ô nhiễm đất, nước, không khí do chôn lấp không đúng quy chuẩn, ảnh hưởng đến sức khỏe cộng đồng.
- Kinh tế: Lãng phí nguồn lực đáng lẽ có thể thu hồi từ rác thải (tái chế, năng lượng), đồng thời tăng chi phí xử lý và quản lý bãi rác.
- Đầu tư: Có thể ảnh hưởng đến hình ảnh của thành phố, giảm sức hấp dẫn đối với các nhà đầu tư nước ngoài quan tâm đến phát triển bền vững.
Nhà đầu tư cần theo dõi sát sao các chính sách và tiến độ triển khai dự án xử lý chất thải của TPHCM, đặc biệt là các dự án đốt rác phát điện, vì đây có thể là cơ hội cho các doanh nghiệp trong lĩnh vực môi trường hoặc các quỹ đầu tư ESG (Environmental, Social, Governance).