Sau sáp nhập, TP.HCM trở thành một siêu đô thị với khoảng 14 triệu dân và GRDP ước đạt 1,55 triệu tỷ đồng, chiếm 24,5% GDP cả nước. Thành phố đã ghi nhận tăng trưởng GRDP 8,55% và thu hút 1,47 tỷ USD vốn FDI trong nửa đầu năm 2026. Quy mô này đòi hỏi việc tổ chức lại không gian đô thị một cách cấp thiết để giải quyết áp lực dân số và phát triển bền vững.
Diễn biến chi tiết
Ông Nguyễn Quốc Anh, Phó Tổng giám đốc Batdongsan.com.vn, nhận định TP.HCM có nhiều nét tương đồng với mô hình phát triển của Seoul trong thập niên 1980, khi tài chính, sản xuất, logistics, hành chính và dân cư cùng tập trung vào một đô thị trung tâm. Hiện tại, áp lực dân số tại khu vực lõi TP.HCM cũ rất lớn, với mật độ dân số cao: Quận 4 cũ đạt 42.200 người/km², Quận 11 cũ khoảng 41.200 người/km², và Quận 10 cũ khoảng 40.000 người/km². Diện tích nhà ở bình quân đầu người vẫn còn thấp so với các địa phương lân cận. Tỷ lệ di cư thuần tại TP.HCM cũ là 0,91%, trong khi Bình Dương là 2,07%, cho thấy xu hướng dịch chuyển dân cư đến các khu vực có quỹ đất rộng hơn, chi phí phù hợp và cơ hội việc làm tốt hơn.
Tác động & Nhận định
TP.HCM cần học hỏi kinh nghiệm từ Seoul trong việc phân chia chức năng rõ ràng cho từng cực tăng trưởng để giải quyết bài toán quy hoạch. Seoul đã phân vai cụ thể: Seoul tập trung tài chính và quản lý; Incheon phát triển cảng biển, sản xuất và công nghệ. Đối với TP.HCM:
- Giảm áp lực cho khu vực trung tâm: Phát triển các đô thị vệ tinh, khu đô thị mới với hạ tầng đồng bộ.
- Phân bổ lại chức năng: Định hướng các khu vực ngoại vi phát triển sản xuất, logistics, giáo dục hoặc y tế để tạo sự cân bằng và thu hút dân cư.
- Cải thiện chất lượng sống: Tăng cường đầu tư vào không gian xanh, giao thông công cộng và tiện ích xã hội ở các khu vực mới. Bài học từ Seoul sẽ là chìa khóa để TP.HCM xây dựng một siêu đô thị hiện đại, bền vững và giảm tải cho trung tâm thành phố.
Phân tích và triển khai hiệu quả các chiến lược quy hoạch không gian đô thị sẽ quyết định thành công của TP.HCM trong vai trò đầu tàu kinh tế và là một siêu đô thị đáng sống.